{"id":6510,"date":"2024-05-21T23:43:01","date_gmt":"2024-05-21T21:43:01","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?post_type=product&#038;p=6510"},"modified":"2024-10-28T10:12:22","modified_gmt":"2024-10-28T09:12:22","slug":"gdanski-zuraw","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/product\/gdanski-zuraw\/","title":{"rendered":"Gda\u0144ski \u017buraw"},"content":{"rendered":"<p class=\"lotname\">Eugeniusz Dzierzencki (1905 -1990), uko\u0144czy\u0142 warszawsk\u0105 Akademi\u0119 Sztuk Pi\u0119knych pod kierunkiem Leona Wycz\u00f3\u0142kowskiego i W\u0142adys\u0142awa Skoczylasa. Przed 1939 rokiem zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z Wybrze\u017cem, podejmuj\u0105c w swych pracach tematyk\u0119 marynistyczn\u0105, maluj\u0105c motywy z Sopotu i Gda\u0144ska. Po II wojnie na sta\u0142e osiad\u0142 w Sopocie i za\u0142o\u017cy\u0142 Zwi\u0105zek Artyst\u00f3w Plastyk\u00f3w na Wybrze\u017cu. Uznawany jest za drugiego, obok Mariana Mokwy, marynist\u0119 polskiego. Liczne prace tego artysty zdobi\u0142y statki p\u0142ywaj\u0105ce pod banderami Francji, Wielkiej Brytanii, USA, Brazylii czy Norwegii. Wystawia\u0142 w wielu miastach Polski, a tak\u017ce w Nowej Zelandii, Niemczech i Japonii.<\/p>\n<div class=\"grid-9 grid-p-full\">\n<div class=\"lead\">Gda\u0144ski \u017buraw jest unikatowym w skali europejskiej przyk\u0142adem \u015bredniowiecznego d\u017awigu portowego i jedynym zachowanym w Gda\u0144sku przyk\u0142adem bramy dwuwie\u017cowej.<\/div>\n<div class=\"text\">\n<p>Pierwsza wzmianka o\u00a0drewnianym d\u017awigu-bramie u\u00a0wylotu ob. ul.\u00a0Szerokiej pochodzi z\u00a01367 roku. Po po\u017carze najstarszej budowli wzniesiono w\u00a0latach 1442-1444 nowy obiekt &#8211; murowana fasada zachodnia powsta\u0142a dopiero w\u00a01483 roku. \u017buraw by\u0142 najwi\u0119ksz\u0105 bram\u0105 wodn\u0105 Gda\u0144ska. W\u00a0przyziemiu znajdowa\u0142y si\u0119 by\u0142y pomieszczenia przystosowane do prowadzenia ostrza\u0142u armatniego, na wy\u017cszych kondygnacjach &#8211; strzelnice dla r\u0119cznej broni palnej. G\u0142\u00f3wny mechanizm d\u017awigu stanowi\u0142y b\u0119bny osadzone na wsp\u00f3lnym wale, na kt\u00f3ry by\u0142a nawijana lina. Pocz\u0105tkowo funkcjonowa\u0142a jedna para k\u00f3\u0142 b\u0119bnowych, nast\u0119pnie &#8211; w\u00a0XVI lub XVII\u00a0w. &#8211; dzia\u0142a\u0142y ju\u017c dwie pary takich k\u00f3\u0142. Ka\u017cdy b\u0119ben by\u0142 nap\u0119dzany przez czterech robotnik\u00f3w, tzw. \u017curawnik\u00f3w, chodz\u0105cych po wewn\u0119trznym obwodzie ko\u0142a. Za pomoc\u0105 urz\u0105dzenia mo\u017cna by\u0142o podnie\u015b\u0107 ci\u0119\u017car o\u00a0masie do 2\u00a0ton (dolna para k\u00f3\u0142 pozwala\u0142a unie\u015b\u0107 towary na wysoko\u015b\u0107 11\u00a0m, g\u00f3rna &#8211; na wysoko\u015b\u0107 ok.\u00a025 m). \u017buraw pe\u0142ni\u0142 nie tylko funkcje prze\u0142adunkowe, ale by\u0142 tak\u017ce u\u017cywany przy stawianiu i\u00a0opuszczaniu maszt\u00f3w. Poniewa\u017c stanowi\u0142 w\u0142asno\u015b\u0107 miejsk\u0105, by\u0142 administrowany przez urz\u0119dnika zwanego mistrzem d\u017awigowym. Od pocz. XVII\u00a0w. obiekt zacz\u0105\u0142 traci\u0107 znaczenie militarne (dokumenty z\u00a01605\u00a0r. przynosz\u0105 ju\u017c informacje o\u00a0mieszkaniach w\u00a0jego wn\u0119trzu), u\u00a0schy\u0142ku XVII\u00a0w. zacz\u0119\u0142a r\u00f3wnie\u017c male\u0107 jego rola jako d\u017awigu (w ograniczonym zakresie by\u0142 wykorzystywany do\u00a01944 roku). W\u00a01945\u00a0r. sp\u0142on\u0119\u0142a drewniana cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodkowa z\u00a0mechanizmem, mury obwodowe zosta\u0142y za\u015b zniszczone w\u00a0ok. 60%. W\u00a0latach 1957-1969 obiekt odbudowano, w\u00a0latach 1962-1965 zaadaptowano na muzeum i\u00a0zrekonstruowano mechanizm d\u017awigowy.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Technika: Olej, p\u0142\u00f3tno<br \/>\nWymiary: 68 x 48 cm, 87,5 x 68,5 cm (z ram\u0105)<br \/>\nSygnatura: l.d.: E. Dzierzencki<br \/>\nPraca oprawiona w br\u0105zow\u0105 ram\u0119 (ubytki)<br \/>\nNa odwrocie piecz\u0119\u0107<\/p>\n","protected":false},"featured_media":6511,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false},"product_cat":[39],"product_tag":[295,297],"class_list":["post-6510","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","product_cat-obrazy","product_tag-artysta-mniej-znany","product_tag-dzierzencki","product_shipping_class-rodzaj-wysylki-3"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/product\/6510","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6511"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6510"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=6510"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=6510"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}