{"id":6336,"date":"2024-05-06T22:11:28","date_gmt":"2024-05-06T20:11:28","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?p=6336"},"modified":"2024-09-13T10:45:04","modified_gmt":"2024-09-13T08:45:04","slug":"bezkresne-pejzaze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/2024\/05\/06\/bezkresne-pejzaze\/","title":{"rendered":"Bezkresne pejza\u017ce"},"content":{"rendered":"\n

W berli\u0144skiej Alte Nationalgalerie 19 kwietnia 2024 r. zosta\u0142a otwarta wystawa dzie\u0142 wybitnego malarza niemieckiego epoki romantyzmu Caspara Davida Friedricha zatytu\u0142owana \u201eBezkresne pejza\u017ce\u201d. Wystawa czynna jest do 4 sierpnia 2024 roku.

CASPAR DAVID FRIEDRICH \u2013 BEZKRESNE PEJZA\u017bE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

250 lat temu urodzi\u0142 si\u0119 Caspar David Friedrich, tw\u00f3rca, kt\u00f3rego dzie\u0142a nadal fascynuj\u0105 wsp\u00f3\u0142czesnych widz\u00f3w swoj\u0105 tajemniczo\u015bci\u0105 i g\u0142\u0119bi\u0105. Urodzony w nadmorskim Greifswaldzie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Dre\u017anie, nie opuszczaj\u0105c malowniczych krajobraz\u00f3w g\u00f3r i wybrze\u017cy, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 kluczowymi motywami w jego sztuce.<\/p>\n\n\n\n

Friedrich uwielbia\u0142 sp\u0119dza\u0107 czas na \u015bwie\u017cym powietrzu, na \u0142onie natury. Pochodz\u0105cy z nadmorskiego Greifswaldu, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Dre\u017anie, niedaleko g\u00f3rzystego krajobrazu. Wybrze\u017ca i pasma g\u00f3rskie sta\u0142y si\u0119 artystycznymi biegunami, pomi\u0119dzy kt\u00f3rymi si\u0119 porusza\u0142, g\u0142\u00f3wnymi tematami jego tw\u00f3rczo\u015bci. Friedrich uwielbia\u0142 przebywa\u0107 na \u015bwie\u017cym powietrzu wczesnym rankiem i wieczorem, aby poznawa\u0107 magi\u0119 kolor\u00f3w o \u015bwicie i zmierzchu. Z uwag\u0105 ukazywa\u0142 najdelikatniejsze nastroje \u015bwiat\u0142a. Zanurza\u0142 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych kszta\u0142tach drzew i krzew\u00f3w, ska\u0142 i chmur, co wida\u0107 na jego precyzyjnych i szczeg\u00f3\u0142owych rysunkach. W swojej pracowni wykorzystywa\u0142 te studia do komponowania swoich pejza\u017cy z rozleg\u0142ym niebem i odleg\u0142ymi horyzontami. W nich niesko\u0144czono\u015b\u0107 przestrzeni i czasu staje si\u0119 namacalna.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Technik\u0105 o niezwyk\u0142ej delikatno\u015bci stworzy\u0142 obrazy t\u0119sknoty i nadziei, ale i zw\u0105tpienia.
Cho\u0107 przedstawienia Friedricha wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 \u015bci\u015ble wzorowane na naturze, ich znaczenie wykracza poza to, co widzialne. Mo\u017cna to wyczu\u0107, ale trudno to wyrazi\u0107 s\u0142owami. Artysta zadaje pytanie o \u017cycie ludzkie i jego sko\u0144czono\u015b\u0107. W obliczu O\u015bwiecenia wiara straci\u0142a na znaczeniu. Nic nie wydawa\u0142o si\u0119 ju\u017c trwa\u0142e. Postacie, kt\u00f3re malowa\u0142 ty\u0142em do widza, patrz\u0105 w bezmiar, kt\u00f3ry pozostaje dla nich tajemnic\u0105.
Dzi\u015b ciche obrazy Friedricha stawiaj\u0105 pytanie: jakie miejsce zajmuje cz\u0142owiek w stosunku do \u015bwiata?<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

PARY OBRAZ\u00d3W
Szczeg\u00f3lne miejsce w jego tw\u00f3rczo\u015bci zajmuj\u0105 zestawienia obraz\u00f3w w pary. Zwykle tej samej wielko\u015bci i uko\u0144czone niemal w tym samym czasie, zach\u0119caj\u0105 do por\u00f3wna\u0144 i refleksji.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

PORTRETY
W tw\u00f3rczo\u015bci Caspara Davida Friedricha dominuj\u0105 pejza\u017ce. Zachowa\u0142o si\u0119 niewiele portret\u00f3w, przedstawiaj\u0105cych niemal wy\u0142\u0105cznie cz\u0142onk\u00f3w jego rodziny i przyjaci\u00f3\u0142. Artysta przedstawi\u0142 siebie tylko na kilku autoportretach. <\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Dwa obrazy przyjaciela artysty, malarza Georga Friedricha Kerstinga, powsta\u0142e w latach 1811\u20131812 pokazuj\u0105 Caspara Davida Friedricha w jego pracowni, otoczonego jedynie sztalugami, krzes\u0142em i sto\u0142em. Na \u015bcianie wisz\u0105 tylko narz\u0119dzia do rysowania i palety. Skromne wyposa\u017cenie pracowni podkre\u015bla artystyczn\u0105 postaw\u0119 artysty: Kluczem do sztuki jest w\u0142asna wyobra\u017ania dlatego te\u017c nale\u017cy zrezygnowa\u0107 z jakiegokolwiek rozpraszania uwagi w studiu. W wersji berli\u0144skiej widoczny jest jedynie ty\u0142 obrazu na sztalugach. Wersja hamburska pozwala widzom zobaczy\u0107, jak artysta maluje na szkicu g\u00f3rski pejza\u017c z wodospadem.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

POCZ\u0104TKI ARTYSTYCZNE
Talent artystyczny Caspara Davida Friedricha da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 wcze\u015bnie. Jego ojciec, mydlarz i wytw\u00f3rca \u015bwiec Adolf Gottlieb Friedrich, wspiera\u0142 syna. Wys\u0142a\u0142 go do Johanna Gottfrieda Quistorp, kt\u00f3ry wyk\u0142ada\u0142 rysunek i architektur\u0119 na uniwersytecie w Greifswaldzie. W 1794 roku Fryderyk rozpocz\u0105\u0142 studia w akademii artystycznej w Kopenhadze. Opr\u00f3cz studiowania plastyki na zaj\u0119ciach, zapoznawa\u0142 si\u0119 z okolicami stolicy Danii. Czerpi\u0105c wskaz\u00f3wki z malarstwa pejza\u017cowego swojego nauczyciela Jensa Juela i innych, swoje wra\u017cenia ze \u015bwiata przyrody utrwala\u0142 akwarel\u0105, m.in. w Country House in the Broadleaf Forest. W 1798 roku Friedrich wr\u00f3ci\u0142 do Greifswaldu, gdzie wykona\u0142 kred\u0105 kilka portret\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w swojej rodziny.
Jesieni\u0105 1798 roku Fryderyk osiad\u0142 w Dre\u017anie. W\u0119dr\u00f3wki po okolicznych terenach pozwoli\u0142y mu na wci\u0105gaj\u0105ce studia nad przyrod\u0105. Z wielk\u0105 precyzj\u0105 rysowa\u0142 ro\u015bliny, drzewa, formacje skalne i ruiny.

G\u00d3RY, W\u0104WOZY, LASY
Dla Caspara Davida Friedricha wszystko, co wi\u0105za\u0142o si\u0119 z g\u00f3rami, by\u0142o niezwykle urzekaj\u0105ce. W\u0119drowa\u0142 po Szwajcarii Sakso\u0144skiej, G\u00f3rach Harz, Karkonoszach i G\u00f3rach Czeskich. Tam, zanurzony w \u015bwiecie przyrody, rysowa\u0142 z niezwyk\u0142\u0105 precyzj\u0105. Po powrocie do swojej pracowni tworzy\u0142 nowe krajobrazy, \u0142\u0105cz\u0105c swoje rysunki przyrodnicze.
G\u00f3rskie krajobrazy Friedricha oddaj\u0105 majestat natury. Niekt\u00f3re prace przedstawiaj\u0105 krzy\u017c na szczycie – znak bosko\u015bci. W wielu innych przedstawieniach g\u00f3r malarz rezygnuje z symboliki religijnej. Na przyk\u0142ad w \u201eThe Watzmann” ogrom natury wyra\u017ca si\u0119 w wysokiej g\u00f3rze z lodowcami, kt\u00f3ra jawi si\u0119 jako symbol boskiego majestatu.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Nad Czeskimi G\u00f3rami i Karkonoszami, kt\u00f3re ci\u0105gn\u0105 si\u0119 a\u017c po horyzont, poranne i wieczorne niebo rozci\u0105ga si\u0119 w g\u00f3r\u0119 i na zewn\u0105trz w niezwykle delikatnych gradacjach kolor\u00f3w. Friedrich z wielk\u0105 subtelno\u015bci\u0105 uchwyci\u0142 mg\u0142\u0119 spowijaj\u0105c\u0105 ska\u0142y lub unosz\u0105c\u0105 si\u0119 z dolin.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Innym tematem tw\u00f3rczo\u015bci Friedricha jest las jako symbol przynale\u017cno\u015bci, a jego wiecznie zielone drzewa wyra\u017caj\u0105 nadziej\u0119 i pocieszenie. Widok z lasu jest szczeg\u00f3lnie urzekaj\u0105cy, bez widocznego horyzontu i przebijaj\u0105cego si\u0119 przez nie magicznego \u015bwiat\u0142a s\u0142o\u0144ca lub ksi\u0119\u017cyca.

ZARYS POSTACI
Caspar David Friedrich przedstawia\u0142 postacie na wielu swoich obrazach. W wi\u0119kszo\u015bci mo\u017cna je zobaczy\u0107 siedz\u0105ce lub stoj\u0105ce w krajobrazie, nieruchome i melancholijne, zwr\u00f3cone ty\u0142em do widza. Podobnie jak wielu innych artyst\u00f3w, Friedrich mia\u0142 zapas rysunk\u00f3w r\u00f3\u017cnych postaci, kt\u00f3re przenosi\u0142 podczas pracy nad swoimi obrazami.
D\u0142ugo s\u0105dzono, \u017ce Friedrich stworzy\u0142 te rysunki, odrysowuj\u0105c je na podstawie swoich uko\u0144czonych obraz\u00f3w \u2013 za\u0142o\u017cenie to okaza\u0142o si\u0119 b\u0142\u0119dne. Dopiero zastosowanie reflektografii w podczerwieni, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna wykorzysta\u0107 do uwidocznienia podrys\u00f3w na obrazach, umo\u017cliwi\u0142o wyja\u015bnienie b\u0142\u0119du. Badania zbior\u00f3w Friedricha w Nationalgalerie wykaza\u0142y, \u017ce malarz za pomoc\u0105 rysika kre\u015bli\u0142 kontury swoich rysunk\u00f3w na zagruntowanym p\u0142\u00f3tnie. \u015awiadcz\u0105 o tym \u015blady pozostawione w procesie transferu na odwrocie niekt\u00f3rych z tych rysunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Friedrich wykorzysta\u0142 rysunek konturowy \u201eStoj\u0105ca kobieta zwr\u00f3cona w prawo\u201d w swoim obrazie \u201eM\u0119\u017cczyzna i kobieta kontempluj\u0105cy ksi\u0119\u017cyc\u201d. Do kompozycji \u201eMoonrise Over the Sea” (obraz u samej g\u00f3ry) trafi\u0142y dwa rysunki przedstawiaj\u0105ce dwie siedz\u0105ce kobiety i jednego siedz\u0105cego m\u0119\u017cczyzn\u0119.

FARBY CASPARA DAVIDA FRIEDRICHA
Farby artystyczne sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 z pigment\u00f3w i spoiw. Cho\u0107 aktualna baza danych nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie na temat spoiw u\u017cywanych przez Friedricha, najnowsze badania pokazuj\u0105, \u017ce mo\u017cna bezpiecznie za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce Friedrich zajmowa\u0142 si\u0119 czystym malarstwem olejnym.
Friedrich zastosowa\u0142 klasyczne pigmenty stosowane od wiek\u00f3w, takie jak \u017c\u00f3\u0142ta i czerwona ochra, br\u0105zowo-zielone pigmenty ziemne, biel o\u0142owiowa i w\u0119giel kostny. Warto jednak przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej niebieskim, zielonym i \u017c\u00f3\u0142tym pigmentom na palecie Friedricha .
Na pocz\u0105tku swojej kariery malarza ulubionym b\u0142\u0119kitem by\u0142a smalta \u2013 b\u0142\u0119kitne szk\u0142o zmielone na pigment. Smalt by\u0142 u\u017cywany g\u0142\u00f3wnie w XVII i XVIII wieku. W Dre\u017anie sprzedawano go jednak do ko\u0144ca XIX wieku. Artysta zacz\u0105\u0142 zmienia\u0107 swoj\u0105 palet\u0119 w latach dwudziestych XIX wieku, preferuj\u0105c bardziej nowoczesne pigmenty, takie jak b\u0142\u0119kit kobaltowy i \u017c\u00f3\u0142\u0107 chromowa. Mo\u017cliwe, \u017ce ta niewra\u017cliwo\u015b\u0107 na zmiany mia\u0142a co\u015b wsp\u00f3lnego z przyja\u017ani\u0105, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1818 roku pomi\u0119dzy Friedrichem a norweskim malarzem Johanem Christianem Dahlem, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c wybra\u0142 Drezno na sw\u00f3j dom. Obaj arty\u015bci mieli ze sob\u0105 wiele wsp\u00f3lnego i utrzymywali bliski kontakt.
Dotychczasowe badania wykaza\u0142y, \u017ce oko\u0142o 1818 roku Friedrich przeprowadzi\u0142 tak\u017ce pojedynczy eksperyment z pigmentem zieleni\u0105 Rinmanna. By\u0107 mo\u017ce i t\u0119 innowacj\u0119 zapocz\u0105tkowa\u0142 Dahl. Ale wa\u017cn\u0105 rol\u0119 m\u00f3g\u0142 tu odegra\u0107 bliski przyjaciel Friedricha, lekarz i malarz Carl Gustav Carus. Mia\u0142 dobre kontakty z aptekarzami, kt\u00f3rzy w tym czasie handlowali tak\u017ce farbami. Mo\u017cliwe, \u017ce pom\u00f3g\u0142 Friedrichowi zdoby\u0107 rzadkie pigmenty, takie jak ziele\u0144 Rinmanna.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

KOPIE
Jego dzie\u0142a odtwarzali tak\u017ce inni arty\u015bci. Jaki\u015b czas po 1855 roku nieznana r\u0119ka wykona\u0142a kopi\u0119 obrazu Cmentarz klasztorny na \u015bniegu. Orygina\u0142, znajduj\u0105cy si\u0119 w zbiorach Nationalgalerie, zagin\u0105\u0142 podczas II wojny \u015bwiatowej. Zachowa\u0142a si\u0119 tak\u017ce kopia obrazu artysty \u201eWysokie g\u00f3ry\u201d, kt\u00f3rego orygina\u0142 r\u00f3wnie\u017c zagin\u0105\u0142 w czasie wojny.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Dzie\u0142a Caspara Davida Friedricha, pe\u0142ne subtelnego pi\u0119kna i g\u0142\u0119bokiej symboliki, stanowi\u0105 trwa\u0142e \u015bwiadectwo jego geniuszu artystycznego i pozostaj\u0105 niezmiennie wa\u017cne w kontek\u015bcie sztuki pejza\u017cowej. Jego zdolno\u015b\u0107 do przekazywania emocji i idei poprzez malownicze przedstawienia natury wci\u0105\u017c inspiruje i prowokuje do refleksji nad ludzkim do\u015bwiadczeniem i jego miejscem w obliczu niesko\u0144czonego \u015bwiata.
* Wszystkie prezentowane wy\u017cej prace znajduj\u0105 si\u0119 na wystawie w Berlinie. Szkoda tylko, \u017ce nie ma najpopularniejszego obrazu artysty \u201eW\u0119drowiec” \ud83d\ude41
<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Wpis powsta\u0142 w oparciu o materia\u0142y prezentowane na wystawie \u201eCaspar David Friedrich \u2013 Bezkresne pejza\u017ce” w Alte Nationalgalerie w Berlinie. (Wystawa czynna do 4 sierpnia 2024 roku)

Dost\u0119pna grafika \u201eW\u0119drowiec\u201d (poz. 57) i plakaty (poz. 167 i 168)<\/strong> \u2013 TUTAJ LINK<\/a>
Do\u0142\u0105cz do\u00a0FB, aby \u015bledzi\u0107 ciekawostki z\u00a0\u017cycia artyst\u00f3w<\/strong> \u2013 LINK DO\u00a0FACEBOOKA<\/a>
Zobacz prace artyst\u00f3w w\u00a0Galerii Sztuki Quintessence <\/strong>\u2013 LINK DO\u00a0GALERII<\/a>


<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Technik\u0105 o niezwyk\u0142ej delikatno\u015bci stworzy\u0142 obrazy t\u0119sknoty i nadziei<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":6376,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[288,104,203,103],"class_list":["post-6336","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-malarstwo","tag-caspardavidfriedrich","tag-malarstwo","tag-romantyzm","tag-sztuka"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6336"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6825,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6336\/revisions\/6825"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}