{"id":3794,"date":"2023-02-02T11:18:44","date_gmt":"2023-02-02T10:18:44","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?p=3794"},"modified":"2023-02-02T12:40:02","modified_gmt":"2023-02-02T11:40:02","slug":"eros-i-tanatos-instynkt-zycia-i-instynkt-smierci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/2023\/02\/02\/eros-i-tanatos-instynkt-zycia-i-instynkt-smierci\/","title":{"rendered":"Eros i Tanatos, instynkt \u017cycia i instynkt \u015bmierci."},"content":{"rendered":"\n

Pi\u0119kna, naga kobieta z d\u0142ugimi, br\u0105zowymi w\u0142osami le\u017cy wyci\u0105gni\u0119ta na bia\u0142ej draperii. Jej \u015bmia\u0142o rozstawione nogi i splecione za g\u0142ow\u0119 ramiona tworz\u0105 symetryczn\u0105 i do\u015b\u0107 wyzywaj\u0105c\u0105 poz\u0119. To kwintesencja tw\u00f3rczo\u015bci, tego \u017cyj\u0105cego niespe\u0142na 28 lat artysty. W pierwszej wersji obrazu srom le\u017c\u0105cej kobiety by\u0142 w pe\u0142ni ods\u0142oni\u0119ty, dopiero p\u00f3\u017aniej malarz doda\u0142 bia\u0142y materia\u0142. By\u0107 mo\u017ce artysta dokona\u0142 przemalowania, aby m\u00f3c zaprezentowa\u0107 prac\u0119 na 49. wiede\u0144skiej secesji, wiosn\u0105 1918 r. Wystawa ta mia\u0142a sta\u0107 si\u0119 pierwszym wielkim sukcesem artystycznym i finansowym malarza, gdyby nie pandemia grypy hiszpanki, kt\u00f3ra przetoczy\u0142a si\u0119 przez Europ\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Egon Schiele, Le\u017c\u0105ca kobieta, 1917<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Egon Schiele<\/strong> urodzi\u0142 si\u0119 12 czerwca 1890 roku w Tulln jako trzecie dziecko w rodzinie zawiadowcy stacji. Po przedwczesnej \u015bmierci ojca na syfilis w 1904 r. jego opiekunem zosta\u0142 wujek Leopold Crihaczek. Schiele rozpocz\u0105\u0142 studia malarskie w Akademii Wiede\u0144skiej w 1906 roku. Ju\u017c w 1907 roku pozna\u0142 o 28 lat starszego Gustava Klimta, kt\u00f3ry mia\u0142 zosta\u0107 jego mentorem. W 1909 roku Schiele opu\u015bci\u0142 Akademi\u0119 i odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w za\u0142o\u017ceniu Nowej Grupy Artystycznej, kt\u00f3rej pierwsza wystawa odby\u0142a si\u0119 w salonie marszanda Gustava Pisko. Dzi\u0119ki temu wydarzeniu i swoim prezentacjom na Mi\u0119dzynarodowym Kunstschau w 1909 r. oraz na Pierwszej Mi\u0119dzynarodowej Wystawie w 1910 r. ugruntowa\u0142 swoj\u0105 reputacj\u0119 \u201eutalentowanego ucznia” \u201eksi\u0119cia malarzy”, Gustava Klimta.
<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Akt siedz\u0105cego m\u0119\u017cczyzny [Autoportret] to jedyne zachowane dzie\u0142o z serii pi\u0119ciu du\u017cych akt\u00f3w powsta\u0142ych w 1910 roku. 20-letni artysta przedstawia si\u0119 nagi, w niemal bolesnej fizyczno\u015bci. Nacisk k\u0142adziony jest nie na sk\u00f3r\u0119, a co za tym idzie na zmys\u0142ow\u0105 powierzchni\u0119 cia\u0142a, ale na ka\u017cde \u015bci\u0119gno, mi\u0119sie\u0144 i ko\u015b\u0107, dzi\u0119ki czemu cia\u0142o wydaje si\u0119 niemal osk\u00f3rowane. Artysta maluje to pokawa\u0142kowane cia\u0142o bez widocznego kontekstu narracyjnego. Daleko od jakiejkolwiek naturalistycznej kolorystyki, \u017c\u00f3\u0142to-zielone cia\u0142o kontrastuje z czerwonymi oczami, sutkami, p\u0119pkiem i genitaliami. Poszukiwanie w\u0142asnego ego realizowane w niezliczonych autoportretach, staje si\u0119 refleksj\u0105 nad kwintesencj\u0105 ludzkiej egzystencji, w kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wne role odgrywaj\u0105 Eros i Tanatos, instynkt \u017cycia i instynkt \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Podparty akt m\u0119ski, autoportret, 1910<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Siedz\u0105cy akt, autoportret, 1910<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Kl\u0119cz\u0105cy akt, autoportret, 1910<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W 1910 roku Schiele porzuci\u0142 styl secesji i zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 ku w\u0142asnej odmianie ekspresjonizmu.
W kolejnych latach jego prace porusza\u0142y problem kryzysu jednostki (m\u0119skiej) oraz kwestie to\u017csamo\u015bci, p\u0142ci i cielesno\u015bci. Jego patron, krytyk i przyjaciel Arthur Roessler, zapewni\u0142 mu pozytywne recenzje i zapozna\u0142 z kolekcjonerami. W 1911 roku Schiele zorganizowa\u0142 swoj\u0105 pierwsz\u0105 indywidualn\u0105 wystaw\u0119 w s\u0142ynnej wiede\u0144skiej Galerii Miethke. W tym samym roku do\u0142\u0105czy\u0142 do monachijskiej grupy artystycznej Sema. Wraz ze swoj\u0105 muz\u0105 i partnerk\u0105 Wally Neuzil przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Krumau w Czechach, sk\u0105d pochodzi\u0142a jego matka, a po kilku miesi\u0105cach przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Neulengbach. Tam zosta\u0142 aresztowany wiosn\u0105 1912 r. pod zarzutem wykorzystywania seksualnego nieletniej i sp\u0119dzi\u0142 w wi\u0119zieniu 24 dni. Dzi\u0119ki wsparciu Klimta m\u00f3g\u0142 po tej aferze wr\u00f3ci\u0107 na scen\u0119 wiede\u0144sk\u0105 i w 1913 roku zosta\u0107 cz\u0142onkiem Zwi\u0105zku Artyst\u00f3w Austriackich.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a>
Akt le\u017c\u0105cy<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Dwie kobiety<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a>
Akt w czarnych po\u0144czochach<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

W 1913 roku Schiele podejmuje nowe malarskie tematy. Charakterystycznym przyk\u0142adem tego okresu jest obraz przedstawiaj\u0105cy miasteczko Krumlow nad rzek\u0105 We\u0142taw\u0105. Schiele naszkicowa\u0142 pejza\u017c miejski z podwy\u017cszonej perspektywy, rozci\u0105gaj\u0105cy si\u0119 od brzeg\u00f3w We\u0142tawy do centralnego placu. Jego intencj\u0105 nie by\u0142o oddanie dok\u0142adnego obrazu miasteczka, a przekazanie pewnego nastroju miejsca. Krzywe dachy, zniekszta\u0142cone domy i specyficzna kolorystyka podkre\u015blaj\u0105 melancholijny, oniryczny wygl\u0105d \u015bredniowiecznego miasta. Tajemnicze jest te\u017c to, co kryje si\u0119 pod warstwami farby. Rudolf Leopold odkry\u0142, \u017ce uznawany wcze\u015bniej za zaginiony obraz Schielego \u201eUniwersalna melancholia\u201d znajduje si\u0119 w\u0142a\u015bnie pod warstwami farby \u201eMiasteczka\u201d. Nie wiadomo jednak, dlaczego Schiele zdecydowa\u0142 si\u0119 zamalowa\u0107 tamten obraz.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Dom z gontowym dachem, 1915<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Krumlow nad We\u0142taw\u0105, 1914<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Miasteczko nad Dunajem, 1913<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Egzystencjalne tematy Schielego, nie ograniczaj\u0105 si\u0119 jedynie do ludzkiego cia\u0142a, mo\u017cna je r\u00f3wnie\u017c znale\u017a\u0107 w jego przedstawieniach natury, kt\u00f3re wielokrotnie wykazuj\u0105 cechy mowy cia\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eObecnie obserwuj\u0119 g\u0142\u00f3wnie fizyczny ruch g\u00f3r, wody, drzew i kwiat\u00f3w. Wsz\u0119dzie przypominaj\u0105 si\u0119 podobne ruchy w ludzkim ciele, podobne poruszenia rado\u015bci i cierpienia w ro\u015blinach”<\/p>\nEgon Schiele, 1913<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

\n
\"\"
Zimowe drzewo, 1912<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Ma\u0142e drzewko, p\u00f3\u017an\u0105 jesieni\u0105, 1911<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

G\u0142\u0119boko ludzkie do\u015bwiadczenia, takie jak izolacja, bezradno\u015b\u0107 czy zagro\u017cona egzystencja wpisane s\u0105 w te motywy niczym alegorie. Dominuje atmosfera mistyczna, oparta na poszukiwaniu boskiej natury. Obrazy drzew Schielego mo\u017cna wi\u0119c odczytywa\u0107 jako alegorie etap\u00f3w \u017cycia i wra\u017cliwo\u015bci ludzkiej natury.

W 1915 roku, na kr\u00f3tko przed powo\u0142aniem do s\u0142u\u017cby wojskowej, Schiele o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Edith Harms, dziewczyn\u0105 z rodziny mieszcza\u0144skiej. Artysta zosta\u0142 wcielony do s\u0142u\u017cby wojskowej cztery dni po \u015blubie. Jednak przez ca\u0142y czas trwania wojny nigdy nie bra\u0142 udzia\u0142u w walce, natomiast pozwolono mu dalej rysowa\u0107 i wystawia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kochankowie, 1918<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W 1917 roku Schiele wr\u00f3ci\u0142 do Wiednia i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z Klimtem. Obaj byli wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielami miejskiej Kunsthalle (Art Hall), nowej przestrzeni wystawienniczej maj\u0105cej zach\u0119ci\u0107 austriackich artyst\u00f3w do pozostania w ojczy\u017anie.

W 1918 roku Schiele w ko\u0144cu doczeka\u0142 si\u0119 swojego d\u0142ugo oczekiwanego prze\u0142omu. Po \u015bmierci Klimta w lutym tego\u017c roku by\u0142 ju\u017c uwa\u017cany za czo\u0142owego artyst\u0119 Austrii. W marcu zaprezentowa\u0142 19 obraz\u00f3w i 29 rysunk\u00f3w w g\u0142\u00f3wnej sali 49. Wystawy Secesji Wiede\u0144skiej, osi\u0105gaj\u0105c wielki sukces artystyczny i finansowy. Schiele by\u0142 w euforii i pisa\u0142 do swojego szwagra Antona Peschki: \u201eWierz\u0119, \u017ce istnieje niesamowite zainteresowanie now\u0105 sztuk\u0105. Nigdy \u017cadna wystawa, ani sztuki konwencjonalnej, ani najnowszej, nie przyci\u0105ga\u0142a tak wielu odwiedzaj\u0105cych jak ta”.
Ludzie kupowali obrazy ciesz\u0105c si\u0119 zn\u00f3w sztuk\u0105 po tak d\u0142ugim okresie wojny.
Zach\u0119cony tym sukcesem Schiele za\u0142o\u017cy\u0142 w czerwcu 1918 roku stowarzyszenie artyst\u00f3w \u201eNew Secession Vienna”, kt\u00f3rego cz\u0142onkami byli niekt\u00f3rzy jego dawni przyjaciele z Austrii.

W pa\u017adzierniku tego samego roku \u017cona Schilego – Edith, b\u0119d\u0105ca w sz\u00f3stym miesi\u0105cu ci\u0105\u017cy, zmar\u0142a na pandemi\u0119 grypy hiszpanki, kt\u00f3ra przetoczy\u0142a si\u0119 przez Europ\u0119. A trzy dni p\u00f3\u017aniej zabra\u0142a tak\u017ce artyst\u0119. Schiele umiera w wieku dwudziestu o\u015bmiu lat.

Pomimo kr\u00f3tkiego \u017cycia, artysta stworzy\u0142 zadziwiaj\u0105c\u0105 liczb\u0119 prac na p\u0142\u00f3tnie i papierze. Odegra\u0142 kluczow\u0105 rol\u0119 w ukszta\u0142towaniu charakteru ekspresjonizmu pocz\u0105tku XX wieku, charakteryzuj\u0105cego si\u0119 nieregularnymi konturami, ponur\u0105 kolorystyk\u0105 i mroczn\u0105 symbolik\u0105.
Prace Schilego mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w Leopold Museum w Wiedniu na wystawie sta\u0142ej.
<\/p>\n\n\n\n

Do\u0142\u0105cz do FB, aby \u015bledzi\u0107 ciekawostki z \u017cycia artyst\u00f3w<\/strong> \u2013 LINK DO FACEBOOKA<\/a>
Zobacz prace artyst\u00f3w w Galerii Sztuki Quintessence<\/strong> (S-Schiele) <\/strong>\u2013 LINK DO GALERII<\/a>
Wzboga\u0107 swoje wn\u0119trze, zainwestuj w sztuk\u0119<\/strong> \u2013 LINK DO AUKCJI<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Cia\u0142a maj\u0105 swoje w\u0142asne \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re zu\u017cywamy, by \u017cy\u0107: p\u0142on\u0105, a nie s\u0105 o\u015bwietlane z zewn\u0105trz.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3815,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[17],"tags":[103],"class_list":["post-3794","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-malarstwo","tag-sztuka"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3794"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3823,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3794\/revisions\/3823"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3815"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}