{"id":1449,"date":"2022-03-20T17:46:34","date_gmt":"2022-03-20T16:46:34","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?p=1449"},"modified":"2022-11-19T16:09:43","modified_gmt":"2022-11-19T15:09:43","slug":"dla-boga-malowac-prosze-pana-dla-boga","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/2022\/03\/20\/dla-boga-malowac-prosze-pana-dla-boga\/","title":{"rendered":"Dla Boga malowa\u0107, prosz\u0119 pana, dla Boga!"},"content":{"rendered":"\n

No to macie, panowie, patent na dziada.<\/p>To jedno z ulubionych powiedzonek, kierowanych przez profesora do student\u00f3w tu\u017c po dyplomie.
Nowosielski ewidentnie martwi\u0142 si\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107 swoich uczni\u00f3w, ich warunki materialne, trudny start.<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Pewien student by\u0142 zafascynowany pop-artem i malowa\u0142 banana, tak pod Andy Warhola .
– Nowosielski pyta: – No dobrze, a co pan czyta? \u2013 Agath\u0119 Christie. – Co jeszcze? – No, Raymonda Chandlera. – A Biblii pan nie czyta? – Nie, bo jestem niewierz\u0105cy. \u2013 Nie mo\u017ce pan nie czyta\u0107 Biblii! Jak pan chce malowa\u0107, musi pan si\u0119 orientowa\u0107 w Biblii! Wtedy mo\u017cna i banany malowa\u0107, ale jak si\u0119 tego nie wie…<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
foto: W\u0142odzimierz Wasyluk<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
foto: W\u0142odzimierz Wasyluk<\/figcaption><\/figure>\n
foto: W\u0142odzimierz Wasyluk<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n

\u201eOstatnie roczniki, z kt\u00f3rymi mam do czynienia, to jaki\u015b neoekspresjonizmu. Staram si\u0119 im w tym nie przeszkadza\u0107, tylko po prostu pr\u00f3buj\u0119 im do tego stworzy\u0107 podstawy intelektualne. M\u00f3wi\u0119: s\u0142uchaj, im bardziej jeste\u015b dziki, tym musisz by\u0107 m\u0105drzejszy, \u017ceby z tej dziko\u015bci co\u015b wykrzesa\u0107. Musisz tym bardziej wiedzie\u0107, co robisz, im bardziej ponosi ciebie \u017cywio\u0142, kt\u00f3remu si\u0119 oddajesz i kt\u00f3remu zawierzy\u0142e\u015b\u201d.<\/p>\nJerzy Nowosielski<\/cite><\/blockquote>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Nowosielski marzy\u0142, \u017ceby jego uczniowie malowali nie dla pieni\u0119dzy, czy s\u0142awy, ale dla w\u0142asnego duchowego rozwoju. Na pytanie pewnego zdesperowanego studenta:
– Ale w\u0142a\u015bciwie po co, dla kogo malowa\u0107?
Nowosielski odpowiedzia\u0142:
– Dla Boga malowa\u0107, prosz\u0119 pana, dla Boga!<\/p><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
foto: W\u0142odzimierz Wasyluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Jerzy Nowosielski to jeden z najwybitniejszych polskich artyst\u00f3w drugiej po\u0142owy XX w.
Malarz, rysownik, scenograf, filozof i teolog prawos\u0142awny, uwa\u017cany za jednego z najwybitniejszych wsp\u00f3\u0142czesnych pisarzy ikon.

Urodzi\u0142 si\u0119 7 stycznia 1923 roku w Krakowie, gdzie sp\u0119dzi\u0142 wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia.
Jego ojciec pracowa\u0142 na kolei, a w wolnych chwilach malowa\u0142 obrazy, co by\u0107 mo\u017ce przyczyni\u0142o si\u0119 do zainteresowania sztuk\u0105 syna. Ojciec prowadza\u0142 go tak\u017ce na koncerty i do opery.
Od najm\u0142odszych lat ogromnym prze\u017cyciem dla Nowosielskiego by\u0142a liturgia w greckokatolickiej cerkwi. Najwi\u0119ksze wra\u017cenie robi\u0142a na nim nie tyle sztuka ikon, co muzyczna oprawa nabo\u017ce\u0144stw.

W roku 1940 Nowosielski rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w Pa\u0144stwowej Szkole Rzemios\u0142a Artystycznego w Krakowie u prof. Stanis\u0142awa Kamockiego, a od 1942 do 1943 studiowa\u0142 ikonopisarstwo w \u0141awrze Uniowskiej \u015bw. Jana Chrzciciela w Uniowie pod Lwowem.
Po powrocie do Krakowa zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z kr\u0119giem artystycznym przysz\u0142ej Grupy Krakowskiej.
W latach 1945\u20131947 studiowa\u0142 na krakowskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych u profesora Eugeniusza Eibischa, ale studia zarzuci\u0142. W jego odczuciu prawdziw\u0105 szko\u0142\u0105 i \u201euniwersytetem\u201d by\u0142o towarzyskie \u017cycie artystyczne: spotkania w pracowniach, czy wsp\u00f3lne przedsi\u0119wzi\u0119cia artystyczne.

Do najwcze\u015bniejszych prac Nowosielskiego nale\u017c\u0105 powsta\u0142e w pierwszej po\u0142owie lat 40. postacie kobiece, jak \u201eAkt na tle pejza\u017cu” (1940), czy \u201ePortret \u017cony artysty” (1945), \u201eKobieta na pla\u017cy” (1946), \u201eKobieta siedz\u0105ca na \u0142\u00f3\u017cku” (1947).
Artyst\u0119 fascynowa\u0142o kobiece cia\u0142o. Cz\u0119sto u\u017cywa\u0142 terminu: \u201efiguracja erotyczna\u201d.

W 1947 roku zosta\u0142 asystentem Kantora w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Sztuk Plastycznych w Krakowie. Niestety niebawem Kantor zostaje odwo\u0142any z funkcji. Okres oficjalnej niezale\u017cno\u015bci \u015brodowiska artystycznego trwa zaledwie kilka lat. Jego ostatnim epizodem staje si\u0119 s\u0142ynna I Wystawa Sztuki Nowoczesnej, na prze\u0142omie 1948\/49 roku, gdzie Nowosielski pokazuje swoje \u201etr\u00f3jk\u0105tne abstrakcje\u201d. W tym czasie artysta po\u015blubi\u0142 malark\u0119 Zofi\u0119 Gutkowsk\u0105.

Lata stalinowskie Nowosielski sp\u0119dza w \u0141odzi, gdzie pracuje jako urz\u0119dnik w Pa\u0144stwowej Dyrekcji Teatr\u00f3w Lalek, projektuj\u0105c sporadycznie scenografi\u0119. W tym czasie zaczyna si\u0119 tak\u017ce najwi\u0119ksza artystyczna przygoda jego \u017cycia: monumentalne malarstwo sakralne. W 1951 pracuje przy dekoracji cerkwi w Gr\u00f3dku, a potem samodzielnie realizuje polichromi\u0119 cerkwi w K\u0119trzynie.
Tutaj poznaje wielkiego teologa prawos\u0142awnego i poet\u0119, ks. Jerzego Klingera. Ta przyja\u017a\u0144 i dyskusje na tematy filozoficzne i teologiczne sprawi\u0142y, \u017ce Nowosielski odzyska\u0142 wiar\u0119 i zosta\u0142 praktykuj\u0105cym cz\u0142onkiem prawos\u0142awnej wsp\u00f3lnoty.<\/p>\n\n\n\n

Artysta bardzo sobie ceni\u0142 etap ateizmu w swoim \u017cyciu, m\u00f3wi\u0142: \u201eDo\u015bwiadczenie ateizmu jest najbardziej podstawowym do\u015bwiadczeniem metafizycznym \u015bwiadomo\u015bci ludzkiej. Dlatego wielu teolog\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce prawdziwy ateizm jest najkr\u00f3tsz\u0105 drog\u0105 do Boga.\u201d

W 1954 roku Muzeum Narodowe zakupuje abstrakcyjny obraz Nowosielskiego, rok p\u00f3\u017aniej ma miejsce jego pierwsza indywidualna wystawa w \u0141odzi. W 1956 roku artysta pokazuje 12 p\u0142\u00f3cien na Biennale w Wenecji, a w 1959 roku w brazylijskim S\u00e3o Paulo.

W 1957 roku artysta zamieszka\u0142 w \u0141odzi, gdzie by\u0142 wyk\u0142adowc\u0105 w Pa\u0144stwowej Wy\u017cszej Szkole Sztuk Plastycznych (wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie jest to Akademia Sztuk Pi\u0119knych im. W\u0142adys\u0142awa Strzemi\u0144skiego). Kierowa\u0142 tam pracowni\u0105 projektowania tkanin dekoracyjnych.<\/p>\n\n\n\n

W roku 1962 powr\u00f3ci\u0142 do Krakowa, by uczy\u0107 malarstwa na krakowskiej ASP, przez kolejne 30 lat.
W 1976 uzyska\u0142 tytu\u0142 profesorski.

Przez ca\u0142y ten czas Nowosielski regularnie wystawia, bierze udzia\u0142 w \u017cyciu Cerkwi i publikuje wnikliwe, teologiczne rozprawy z zakresu Prawos\u0142awia i teorii sztuki. Zostaje laureatem kolejnych pa\u0144stwowych odznacze\u0144 i wszystkich mo\u017cliwych polskich nagr\u00f3d artystycznych.

W 1996 wsp\u00f3lnie z ma\u0142\u017conk\u0105 Zofi\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142 Fundacj\u0119 Nowosielskich, kt\u00f3rej celem zosta\u0142o wspieranie wybitnych osi\u0105gni\u0119\u0107 polskiej kultury poprzez m.in. przyznawanie stypendi\u00f3w i corocznych nagr\u00f3d.<\/p>\n\n\n\n

Artysta zmar\u0142 21 lutego 2011 roku w Krakowie i zosta\u0142 pochowany na cmentarzu Rakowickim.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\u201eMalowanie obraz\u00f3w to jest przygotowywanie sobie przestrzeni, w kt\u00f3rej b\u0119dziemy musieli \u017cy\u0107 po \u015bmierci, to jest budowanie sobie mieszkania. Je\u015bli nie kochasz tego, co malujesz, to szkoda czasu”.<\/p>Jerzy Nowosielski<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Foto: W\u0142odzimierz Wasyluk<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Ciekawostki z \u017cycia artysty:<\/strong>
Nowosielski nazywany by\u0142 artyst\u0105 styku kultur. Dorasta\u0142 na pograniczu r\u00f3\u017cnych narod\u00f3w i wyzna\u0144, wybieraj\u0105c ortodoksj\u0119 prawos\u0142awn\u0105 jako najbli\u017csz\u0105 mistycyzmowi chrze\u015bcija\u0144skiemu.

Jerzy Nowosielski znany by\u0142 przede wszystkim z pisania wspania\u0142ych ikon, ale w latach 50. stworzy\u0142 tak\u017ce serie malarskich i rysunkowych kompozycji o charakterze sadomasochistycznym. Na p\u0142\u00f3tnach artysty z tego okresu znajduj\u0105 si\u0119 nienaturalnie powykrzywiane nagie cia\u0142a kobiet sp\u0119tane sznurami.

Jerzy Nowosielski by\u0142 doktorem honoris causa Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego.

Ilustracje:
Zdj\u0119cia udost\u0119pnione dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci W\u0142odzimierza Wasyluka.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Malowanie obraz\u00f3w to jest przygotowywanie sobie przestrzeni, w kt\u00f3rej b\u0119dziemy musieli \u017cy\u0107 po \u015bmierci<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3157,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[17,16],"tags":[102,104,101,103],"class_list":["post-1449","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-malarstwo","category-accessories","tag-ikony","tag-malarstwo","tag-nowosielski","tag-sztuka"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1449","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1449"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1449\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3156,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1449\/revisions\/3156"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3157"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1449"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1449"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1449"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}