Cz\u0119sto zapomina si\u0119 o tym, \u017ce Dante Gabriel Rossetti (1828\u20131882), brytyjski artysta w\u0142oskiego pochodzenia, by\u0142 nie tylko malarzem, ale tak\u017ce poet\u0105. Tworzy\u0142 w\u0142asne, autorskie poematy, ale tak\u017ce przek\u0142ada\u0142 na j\u0119zyk angielski dzie\u0142a w\u0142oskich tw\u00f3rc\u00f3w, takich jak Dante Alighieri, Guido Cavalcanti czy Giotto di Bondone. W 1864 roku ukaza\u0142 si\u0119 tom prze\u0142o\u017conych przez niego utwor\u00f3w opatrzony tytu\u0142em The Early Italian Poets. W tym samym czasie artysta pracowa\u0142 nad obrazem Beata Beatrix (B\u0142ogos\u0142awiona Beatrycze). Jest to dzie\u0142o istotne w kontek\u015bcie tw\u00f3rczo\u015bci poetyckiej malarza i jego \u017cycia osobistego, jako \u017ce Rossetti opar\u0142 zamys\u0142 przedstawienia na paraleli mi\u0119dzy do\u015bwiadczeniami w\u0142asnymi i do\u015bwiadczeniami tw\u00f3rcy, kt\u00f3ry by\u0142 jego wielkim mistrzem i inspiracj\u0105 \u2013 Dantego Alighieri. Malarz widzia\u0142 nawet elementy pokrewie\u0144stwa los\u00f3w w\u0142oskiego poety i w\u0142asnych. W obrazie splata si\u0119 w\u0105tek tragedii, kt\u00f3ra dotkn\u0119\u0142a obydwu artyst\u00f3w \u2013 \u015bmierci ukochanej kobiety. Beata Beatrix to bowiem ho\u0142d z\u0142o\u017cony Elizabeth Siddal, \u017conie Rossettiego, kt\u00f3ra po urodzeniu martwego dziecka, w ci\u0119\u017ckiej depresji, pope\u0142ni\u0142a samob\u00f3jstwo za\u017cywaj\u0105c zbyt du\u017c\u0105 dawk\u0119 laudanum. Posta\u0107 Siddal Rossetti spl\u00f3t\u0142 z postaci\u0105 Beatrice Portinari, w kt\u00f3rej nieszcz\u0119\u015bliwie zakochany by\u0142 Dante. Nied\u0142ugo po jej przedwczesnej \u015bmierci (w 1290 roku) Dante napisa\u0142 tom wierszy \u017bycie nowe (La Vita Nuova, skompletowany ok. 1292 roku), kt\u00f3ry po\u015bwi\u0119ci\u0142 Beatrycze, wyidealizowanej mi\u0142o\u015bci do niej i smutkowi po jej\u00a0 \u015bmierci. By\u0142 to pierwszy poemat, jaki Rossetti przet\u0142umaczy\u0142 z j\u0119zyka w\u0142oskiego na angielski. Zreszt\u0105 tw\u00f3rca Nieboskiej komedii by\u0142 postaci\u0105 istotn\u0105 dla ca\u0142ego ruchu prerafaelickiego.<\/p>\n
Beatrycze, kt\u00f3rej Rossetti nada\u0142 rysy Elizabeth Siddal, zosta\u0142a przedstawiona na pierwszym planie. Siedzi lekko pochylona do przodu, r\u0119ce ma z\u0142o\u017cone na kolanach. Ubrana jest w d\u0142ug\u0105, szar\u0105 sukni\u0119, na kt\u00f3r\u0105 ma narzucon\u0105 zielon\u0105 peleryn\u0119. Wedle Frederica Georga Stephensa, historyka i krytyka sztuki, przyjaciela Rossettiego, barwy sukni mia\u0142y swoje znaczenie symboliczne \u2013 odnosi\u0142y si\u0119 do nadziei i smutku, jak te\u017c do mi\u0142o\u015bci i \u017cycia. G\u0142owa kobiety jest uniesiona do g\u00f3ry tak, jakby kierowa\u0142a j\u0105 do s\u0142o\u0144ca, chwyta\u0142a jego ostatnie promienie. Jej blado-sin\u0105 twarz okalaj\u0105 z\u0142otorude, proste, puszyste w\u0142osy. Oczy ma zamkni\u0119te, usta lekko otwarte, jej oblicze jest pe\u0142ne ekstazy. Po prawej stronie obrazu, tu\u017c przy r\u0119kach ukochanej, artysta namalowa\u0142 z\u0142otoczerwonego ptaka przypominaj\u0105cego go\u0142\u0119bia. Ukazany jest w locie, nad jego g\u0142ow\u0105 znajduje si\u0119 kolista aureola. Takie jego uj\u0119cie mo\u017cna traktowa\u0107 jako odwo\u0142anie do Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry przedstawiany by\u0142 pod postaci\u0105 go\u0142\u0119bia. W dziobie trzyma kwiat bia\u0142ego maku, kt\u00f3ry za chwil\u0119 upu\u015bci na r\u0119ce Beatrycze. Ptak, mimo tego, \u017ce ukazany zosta\u0142 w barwie mi\u0142o\u015bci, jest pos\u0142a\u0144cem \u015bmierci, za\u015b bia\u0142y mak \u2013 kwiat opiatyczny \u2013 jest jej symbolem, odnosz\u0105cym si\u0119 bezpo\u015brednio do sposobu, w jaki zmar\u0142a Siddal. W\u0142\u0105czenie do kompozycji ptaka przypominaj\u0105cego go\u0142\u0119bia ma jeszcze jeden wymiar \u2013 Elizabeth by\u0142a przez m\u0119\u017ca pieszczotliwie nazywana \u201eGo\u0142\u0105beczkiem\u201d.<\/p>\n
Za postaci\u0105 Beatrycze, w tle, Rossetti ukaza\u0142 zarysy miejskiego pejza\u017cu Florencji, gdzie osadzona jest historia uczucia, jakie Dante \u017cywi\u0142 do Beatrycze. Florencja mo\u017cliwa jest do zidentyfikowania dzi\u0119ki konturom najstarszego mostu na rzece Arno \u2013 Ponte Vecchio \u2013 w okolicach kt\u00f3rego mieszkali Alighieri i jego ukochana wraz z rodzin\u0105. Po prawej stronie obrazu artysta namalowa\u0142 posta\u0107 Dantego, kt\u00f3ry patrzy w stron\u0119 Mi\u0142o\u015bci ukazanej naprzeciwko, po lewej stronie obrazu. Mi\u0142o\u015b\u0107 przedstawiona zosta\u0142a pod postaci\u0105 czerwonego anio\u0142a, w r\u0119ku trzyma li\u015b\u0107 palmy. Obydwie postaci nie zosta\u0142y oddane w spos\u00f3b wyra\u017any, wydaj\u0105 si\u0119 raczej cieniami. Po prawej stronie obrazu, niejako pomi\u0119dzy postaci\u0105 Dantego a go\u0142\u0119biem unosz\u0105cym si\u0119 ponad d\u0142o\u0144mi Elizabeth, znajduje si\u0119 zegar s\u0142oneczny. Cie\u0144 rzucany przez nieruchom\u0105 wskaz\u00f3wk\u0119 zegara pada na godzin\u0119 dziewi\u0105t\u0105. Jest to kolejny symboliczny element kompozycji. Odnosi si\u0119 do momentu \u015bmierci Beatrycze, kt\u00f3ra nast\u0105pi\u0142a 9 czerwca 1290 roku, w\u0142a\u015bnie o dziewi\u0105tej.<\/p>\n
W obrazie dominuj\u0105 br\u0105zy i zielenie, mocniejszym akcentem s\u0105 plamy czerwieni. Kompozycja wydaje si\u0119 spowita we mgle, a raczej \u015bwietlistej, z\u0142ocistej po\u015bwiacie, kt\u00f3ra nadaje scenie nadrzeczywisty wymiar. Podstawowe znaczenia obrazu Dante Gabriel Rossetti wyeksplikowa\u0142 w li\u015bcie do pierwszej w\u0142a\u015bcicielki dzie\u0142a, Georginy Cowper-Temple, napisanym w marcu 1871 roku. Jak poda\u0142, jego zamiarem nie by\u0142o przedstawienie \u015bmierci Beatrycze, ale ukazanie momentu przej\u015bcia, nag\u0142ej duchowej przemiany, transfiguracji. Elizabeth Siddal sportretowana jako Beatrycze ukazana jest w letargu i transie, jej poza i wyraz twarzy s\u0105 pe\u0142ne egzaltacji, duchowego uniesienia. Modelka Rossettiego wydaje si\u0119 znajdowa\u0107 w stanie przej\u015bcia, na granicy \u015bwiat\u00f3w, dw\u00f3ch r\u00f3wnoleg\u0142ych rzeczywisto\u015bci. Nie jest ju\u017c \u201etutaj\u201d, ale te\u017c jeszcze nie \u201etam\u201d, po drugiej stronie.<\/p>\n
Rossetti przygotowywa\u0142 si\u0119 do namalowania obrazu jeszcze przed samob\u00f3jstwem Siddal. Zreszt\u0105 od pocz\u0105tku zwi\u0105zku por\u00f3wnywa\u0142 j\u0105 do Beatrycze Dantego. Szczeg\u00f3lnie silne mia\u0142o by\u0107 dla artysty u\u015bwiadomienie sobie faktu, \u017ce obydwie kobiety umar\u0142y w podobny spos\u00f3b, nag\u0142\u0105, przedwczesn\u0105 \u015bmierci\u0105. Elizabeth, asystentka modystki, wypatrzona przez jednego z przyjaci\u00f3\u0142 Rossettiego w sklepie z kapeluszami, sta\u0142a si\u0119 muz\u0105 i kochank\u0105 malarza. Sama, ju\u017c w czasie zwi\u0105zku z artyst\u0105, zdradza\u0142a te\u017c pewne zainteresowanie malarstwem oraz poezj\u0105. Zyska\u0142a nawet uznanie Johna Ruskina, najwa\u017cniejszego brytyjskiego krytyka sztuki tego czasu, z uznaniem spogl\u0105daj\u0105cego na dokonania prerafaelit\u00f3w, bractwa, kt\u00f3rego cz\u0142onkiem za\u0142o\u017cycielem by\u0142 Rossetti. Siddal cierpia\u0142a na napady niepohamowanej z\u0142o\u015bci i epizody g\u0142\u0119bokiej depresji. Chorowa\u0142a na gru\u017alic\u0119 i by\u0142a silnie uzale\u017cniona od lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych. Przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142a z Rossettim w nieformalnym zwi\u0105zku, artysta po\u015blubi\u0142 j\u0105 dopiero wtedy, gdy stan jej zdrowia uleg\u0142 powa\u017cnemu pogorszeniu.<\/p>\n
W ostatnich dw\u00f3ch dekadach swego \u017cycia Rossetti tworzy\u0142 g\u0142\u0119boko symboliczne, przesycone autobiografizmem obrazy, kt\u00f3rych forma i znaczenia doskonale wsp\u00f3\u0142brzmia\u0142y z jego osobowo\u015bci\u0105: romantyka i neurotyka \u017cyj\u0105cego z poczuciem winy za \u015bmier\u0107 \u017cony, uzale\u017cnionego od alkoholu i chloralu (\u015brodk\u00f3w nasennych), wra\u017cliwego na wszelk\u0105 krytyk\u0119. We wcze\u015bniejszych pracach malarza figura kobiety, kt\u00f3ra cz\u0119sto zyskiwa\u0142a rysy Siddal, funkcjonowa\u0142a w kontekstach narracyjnych, w p\u00f3\u017aniejszych \u2013 by\u0142a zwykle samodzieln\u0105 postaci\u0105: jeszcze bardziej demoniczn\u0105, siln\u0105, ekstatyczn\u0105. W ko\u0144cu lat 50. XIX wieku uleg\u0142a te\u017c zmianie maniera malarska Rossettiego. Artysta, pocz\u0105tkowo zafascynowany sztuk\u0105, zw\u0142aszcza malarstwem, wczesnego \u0142aci\u0144skiego \u015bredniowiecza, by\u0142 tym z cz\u0142onk\u00f3w Bractwa Prerafaelickiego, kt\u00f3ry w swej tw\u00f3rczo\u015bci najch\u0119tniej operowa\u0142 formami, motywami i tematami odnosz\u0105cymi si\u0119 do \u015bredniowiecza. Inspirowa\u0142 si\u0119 te\u017c do\u015bwiadczeniami artystycznymi tw\u00f3rc\u00f3w zwanych Nazare\u0144czykami, skupionych w kr\u0119gu innego bractwa artystycznego \u2013 Bractwa \u015bw. \u0141ukasza, za\u0142o\u017conego w Wiedniu w 1809 roku. W ko\u0144cu lat 50. Rossetti zrezygnowa\u0142 z manierycznych, konturowych form, elementy \u015bwiata przedstawionego jego obraz\u00f3w sta\u0142y si\u0119 nieco bardziej \u201ecielesne\u201d, pe\u0142ne, cz\u0119sto przy tym jednak przesycone pierwiastkiem nierzeczywistym, wizjonerskim.<\/p>\n
Bractwo Prerafaelit\u00f3w zosta\u0142o zawi\u0105zane w 1848 roku przez student\u00f3w Akademii Kr\u00f3lewskiej \u2013 Williama Holmana Hunta, Dantego Gabriela Rossettiego i Johna Everetta Millaisa \u2013 w ge\u015bcie sprzeciwu wobec metod nauczania oraz sztuki propagowanej przez Akademi\u0119 i uznawanej za oficjaln\u0105. Bractwo pocz\u0105tkowo spotka\u0142o si\u0119 z du\u017c\u0105 krytyka, wy\u015bmiewano nawet ich antyakademick\u0105 postaw\u0119 i spos\u00f3b malowania \u2013 operowanie detalem, jasnymi, soczystymi barwami, si\u0119ganie po ma\u0142o znane w\u0105tki z tradycji lokalnej oraz Biblii. Jednak\u017ce ju\u017c w po\u0142owie lat 50. arty\u015bci zyskali zwolennik\u00f3w i cieszyli si\u0119 coraz wi\u0119kszym uznaniem publiczno\u015bci. \u00d3w sukces nie sprzyja\u0142 jednak zachowaniu jedno\u015bci grupy. Ka\u017cdy z prerafaelit\u00f3w poszed\u0142 w zasadzie w\u0142asn\u0105 drog\u0105. Rossetti by\u0142 tym cz\u0142onkiem grupy, kt\u00f3ry w najlepiej spe\u0142ni\u0142 si\u0119 w roli artystycznego outsidera. Jego prace, pocz\u0105tkowo manierycznie odnosz\u0105ce si\u0119 do \u015bredniowiecza, potem wizyjne wyobra\u017cenia kobiet, wr\u0119cz \u201ebarokowe\u201d w manierze, by\u0142y kopiowane i interpretowane przez dziesi\u0105tki zwolennik\u00f3w bractwa. W znacznej mierze one w\u0142a\u015bnie kojarz\u0105 si\u0119 z malarstwem grupy.\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \/Izabela Kopania\/<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Harvey K Llyod – Beata Beatrice, wed\u0142ug Dantego G. Rosettiego.
\nOlej na p\u0142\u00f3tnie, naklejonym na desk\u0119, 1934.
\nWymiary: 72 x 52 cm,
\nNa odwrocie dedykacja:
\nProfesorowi Charlesowi Adlerowi Tracey i pani Tracey.
\nHarvey K. Lloyd, Clearmont, NH. 20 grudnia 1934.<\/p>\n
Proweniencja:
\nSprzedawany obraz pochodzi z licytacji maj\u0105tku Seymoura Steina (1942\u20132023).
\nSeymour Stein zmar\u0142 2 kwietnia 2023 w Los Angeles.
\nBy\u0142 ameryka\u0144skim przedsi\u0119biorc\u0105 oraz producentem muzycznym, wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielem wytw\u00f3rni Sire Records<\/p>","protected":false},"featured_media":4740,"template":"","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false},"product_cat":[39],"product_tag":[],"class_list":["post-4736","product","type-product","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","product_cat-obrazy","product_shipping_class-rodzaj-wysylki-3"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product\/4736","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4740"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4736"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=4736"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=4736"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}