{"id":8394,"date":"2025-08-03T19:47:53","date_gmt":"2025-08-03T17:47:53","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?p=8394"},"modified":"2025-08-03T20:28:49","modified_gmt":"2025-08-03T18:28:49","slug":"co-babie-do-pedzla-kobiety-w-sztuce-polskiej-odzyskuja-glos","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/2025\/08\/03\/co-babie-do-pedzla-kobiety-w-sztuce-polskiej-odzyskuja-glos\/","title":{"rendered":"Co babie do p\u0119dzla?"},"content":{"rendered":"

Czy sztuka ma p\u0142e\u0107?<\/strong> Czy przez wieki obecno\u015b\u0107 kobiet w \u015bwiecie artystycznym by\u0142a realna, czy jedynie iluzoryczna? A mo\u017ce by\u0142a… obecna i jednocze\u015bnie nieobecna? Na te pytania z niezwyk\u0142\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 i historyczn\u0105 dociekliwo\u015bci\u0105 odpowiada wystawa \u201eCo babie do p\u0119dzla?\u201d<\/strong> w Muzeum Narodowym w Lublinie<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

To pierwsza tak szeroko zakrojona pr\u00f3ba \u201eodpomniania\u201d polskich artystek dzia\u0142aj\u0105cych od ko\u0144ca XVIII wieku a\u017c po pierwsze dekady XX wieku. Tytu\u0142 ekspozycji \u2013 zaczerpni\u0119ty z ironicznej uwagi malarza Kazimierza Sichulskiego: \u201eNie cierpi\u0119 maluj\u0105cych bab! Co babie do p\u0119dzla?\u201d<\/em> \u2013 staje si\u0119 tu punktem wyj\u015bcia do polemiki z patriarchalnym sposobem my\u015blenia o sztuce i kobietach.<\/p>\n\n\n\n

Obecne, ale niewidzialne<\/h3>\n\n\n\n

Katarzyna Mieczkowska i Bo\u017cena Kasperowicz \u2013 autorki tekst\u00f3w wprowadzaj\u0105cych do wystawy \u2013 przypominaj\u0105, \u017ce kobiety w sztuce by\u0142y zawsze, ale zepchni\u0119te na margines. Przez wieki pe\u0142ni\u0142y rol\u0119 muz, obiekt\u00f3w przedstawie\u0144, ikon religijnych. Ich w\u0142asna tw\u00f3rczo\u015b\u0107 bywa\u0142a deprecjonowana, uznawana za mniej istotn\u0105 lub zupe\u0142nie pomijan\u0105 w dyskursie akademickim i muzealnym. Dopiero zmiany spo\u0142eczne ko\u0144ca XIX wieku oraz walka sufra\u017cystek i emancypantek otworzy\u0142y kobietom drog\u0119 do wykszta\u0142cenia artystycznego \u2013 cho\u0107 i wtedy ich status nadal by\u0142 gorszy ni\u017c m\u0119\u017cczyzn.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Maria Ga\u017cycz<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Aniela Paj\u0105k\u00f3wna<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Anna Bili\u0144ska<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Kobiety z p\u0119dzlem \u2013 opowie\u015bci nieopowiedziane<\/h3>\n\n\n\n

Wystawa obejmuje okres od 1850 do 1950 roku i prezentuje ponad 200 dzie\u0142 malarek, rze\u017abiarek, graficzek i projektantek \u2013 zar\u00f3wno tych ju\u017c dzi\u015b znanych, jak i zupe\u0142nie zapomnianych. Mamy tu prace takich artystek jak m.in. Zofia Stryje\u0144ska<\/strong>, Olga Bozna\u0144ska<\/strong>, Mela Muter<\/strong>, Maria Dul\u0119bianka<\/strong>, Otolia Kraszewska, Aniela Paj\u0105k\u00f3wna<\/strong>, czy Anna Bili\u0144ska<\/strong><\/strong>, ale tak\u017ce wielu kobiet, kt\u00f3re do tej pory nie mia\u0142y szansy zaistnie\u0107 w szerokim obiegu kultury.<\/p>\n\n\n\n

Kuratorsk\u0105 piecz\u0119 nad ekspozycj\u0105 sprawuje Bo\u017cena Kasperowicz<\/strong>, kt\u00f3ra nie tylko wydobywa z niepami\u0119ci tw\u00f3rczo\u015b\u0107 kobiet, lecz tak\u017ce nadaje jej nowe konteksty: spo\u0142eczne, historyczne, emocjonalne. Jak pisze Kasperowicz \u2013 wystawa jest pr\u00f3b\u0105 \u201ewydobycia na \u015bwiat\u0142o dzienne kobiet niezwyk\u0142ych, cz\u0119sto zapomnianych\u201d.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Wanda Korzeniowska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Otolia Kraszewska<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Kobieca tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jako op\u00f3r i samookre\u015blenie<\/h3>\n\n\n\n

Z dzisiejszej perspektywy mo\u017ce trudno uwierzy\u0107, \u017ce jeszcze sto lat temu kobiety musia\u0142y walczy\u0107 o prawo do bycia artystk\u0105 \u2013 nie tylko z systemem edukacji, ale tak\u017ce z mentalno\u015bci\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwa. Ich sztuka nie by\u0142a \u201eneutralna estetycznie\u201d \u2013 by\u0142a aktem emancypacji, g\u0142osem w walce o podmiotowo\u015b\u0107, cz\u0119sto te\u017c ucieczk\u0105 od przypisanych r\u00f3l spo\u0142ecznych. To tw\u00f3rczo\u015b\u0107 z ogromnym \u0142adunkiem emocji i determinacji.<\/p>\n\n\n\n

Wystawa pokazuje te\u017c, jak ogromny wp\u0142yw na kobiece kariery artystyczne mia\u0142y warunki historyczne \u2013 powstania, wojny, migracje. Cz\u0119\u015b\u0107 artystek dzia\u0142a\u0142a na emigracji \u2013 w Pary\u017cu, Wiedniu, Monachium. Inne przerywa\u0142y prac\u0119 tw\u00f3rcz\u0105 z powodu ma\u0142\u017ce\u0144stwa, dzieci, biedy czy braku wsparcia instytucjonalnego.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Maria Dul\u0119bianka<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Maria Ko\u017cniewska<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Helena Het-Kwiatkowska<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Symboliczny (i realny) powr\u00f3t kobiet do muzeum<\/h3>\n\n\n\n

Ekspozycja zosta\u0142a podzielona na dwie g\u0142\u00f3wne cz\u0119\u015bci. Pierwsza obejmuje okres od prze\u0142omu XVIII i XIX wieku do 1918 roku, druga \u2013 lata mi\u0119dzywojenne a\u017c do dekady po II wojnie \u015bwiatowej. W ka\u017cdej z nich przywr\u00f3cone zostaj\u0105 nie tylko nazwiska, ale te\u017c konkretne dzie\u0142a, historie, emocje i osobowo\u015bci tw\u00f3rczy\u0144. Narracja nie ogranicza si\u0119 do estetyki \u2013 to opowie\u015b\u0107 o drodze, walce, czasem b\u00f3lu, ale i zachwycie tworzenia.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Mela Muter<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Julia Ringel-Keilowa<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Margit Reich\u00f3wna-Sielska<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Jak podkre\u015blaj\u0105 kuratorki, mamy dzi\u015b obowi\u0105zek spojrze\u0107 na histori\u0119 sztuki z nowej perspektywy. Nie chodzi tylko o \u201edodanie\u201d kobiet do kanonu, ale o jego przedefiniowanie<\/strong>. Wystawa \u201eCo babie do p\u0119dzla?\u201d to nie tylko ekspozycja \u2013 to manifest o potrzebie nowego j\u0119zyka opowie\u015bci o sztuce<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Wystaw\u0119 mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w Muzeum Narodowym w Lublinie do 5 pa\u017adziernika 2025<\/strong>.
Polecam ka\u017cdemu, kto chce zrozumie\u0107, jak bardzo opowie\u015b\u0107 o polskiej kulturze by\u0142a do tej pory niepe\u0142na \u2013 i jak pi\u0119kna staje si\u0119, gdy wreszcie wybrzmi\u0105 w niej kobiece g\u0142osy.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kobiety w sztuce polskiej odzyskuj\u0105 g\u0142os<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":8413,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[17,18],"tags":[104,343,344,103],"class_list":["post-8394","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-malarstwo","category-rzezba","tag-malarstwo","tag-malrstwokobiet","tag-polskaszkola","tag-sztuka"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8394","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=8394"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8394\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":8416,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/8394\/revisions\/8416"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/8413"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=8394"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=8394"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=8394"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}