{"id":6812,"date":"2024-09-13T10:40:54","date_gmt":"2024-09-13T08:40:54","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?p=6812"},"modified":"2024-09-13T10:48:57","modified_gmt":"2024-09-13T08:48:57","slug":"mala-smierc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/2024\/09\/13\/mala-smierc\/","title":{"rendered":"Little Death"},"content":{"rendered":"

Ma\u0142gorzata Kalinowska
\u201eMa\u0142a \u015bmier\u0107\u201d, 2020\/2024, rze\u017aba tekstylna, 29 x 90 cm
GRAND PRIX na Biennale Sztuki w Tarnowie<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Po raz pierwszy przysz\u0142a do mnie we \u015bnie. Nie mia\u0142am w\u00f3wczas poj\u0119cia, \u017ce za jaki\u015b czas zmaterializuje si\u0119 w rzeczywisto\u015bci.

sen
Mam zaledwie kilka lat: mo\u017ce cztery, mo\u017ce sze\u015b\u0107 nie wiem dok\u0142adnie. Jest mro\u017ana zima, wok\u00f3\u0142 mn\u00f3stwo \u015bniegu. Niebo jednolicie szare, niedaj\u0105ce nadziei na pojawienie si\u0119 s\u0142o\u0144ca. Stoj\u0119 na podw\u00f3rku, kilka krok\u00f3w od poniemieckiego domu z ko\u0144ca XIX w. Na m\u00f3j lewy profil spogl\u0105da drewniana, przeszklona przybud\u00f3wka z p\u00f3\u0142okr\u0105g\u0142ymi, nier\u00f3wnymi stopniami u progu. Pewnie kiedy\u015b z rado\u015bci\u0105 otwiera\u0142a skrzypi\u0105ce drzwi, by rozgrzanym powietrzem powita\u0107 domownik\u00f3w, ale teraz (cho\u0107 zagracona po sufit) emanuje pustk\u0105. Poszarza\u0142e drewno faluje, pionowe deski z trudem podtrzymuj\u0105 w\u0105t\u0142e okienka, szyby jakby zamglone, nieobecne. Czy to dach pokryty czarn\u0105 pap\u0105 jest tak przygniataj\u0105cy, czy ci\u0119\u017car g\u0119stej, wieloletniej \u017ca\u0142oby? Nie zastanawiam si\u0119 nad tym co\u015b innego przykuwa teraz moj\u0105 uwag\u0119. Patrz\u0119 w stron\u0119 monumentalnej, czarnej stodo\u0142y postawionej na granicy d\u0142ugiego, w\u0105skiego podw\u00f3rza. Ruszam w jej stron\u0119, bo tam s\u0105 rodzice. Pod stopami mam wydeptany, wyje\u017cd\u017cony \u015bnieg, spod kt\u00f3rego wygl\u0105daj\u0105 \u015bliskie, lodowate \u0142by kamienistego podjazdu. Chyba nie czuj\u0119 si\u0119 za dobrze, jestem czym\u015b zaniepokojona, zmartwiona. Trudno powiedzie\u0107 czego, ale czego\u015b bardzo od nich potrzebuj\u0119. Nie zwracaj\u0105 na mnie uwagi, k\u0142\u00f3c\u0105 si\u0119. S\u0105 bardzo przej\u0119ci, zaj\u0119ci sob\u0105 nawzajem i niedost\u0119pni. Nie mog\u0119 si\u0119 do nich przebi\u0107, nie s\u0142ysz\u0105 mnie. Chwil\u0119 p\u00f3\u017aniej zn\u00f3w stoj\u0119 nieco dalej od stodo\u0142y, cho\u0107 ju\u017c nie tak blisko werandy \u2013 powiedzia\u0142abym, \u017ce na \u015brodku podw\u00f3rka, ale we \u015bnie nie jest to tak oczywiste. Teoretycznie, powinnam s\u0142ysze\u0107 g\u0142osy rodzic\u00f3w, ale mam poczucie absolutnej ciszy. Chyba mro\u017ane powietrze unieruchomi\u0142o wszystko dooko\u0142a. Wci\u0105\u017c skierowana w ich stron\u0119, pochylam g\u0142ow\u0119 w d\u00f3\u0142 i spogl\u0105dam na swoje ma\u0142e r\u0105czki wbijaj\u0105ce w brzuszek ostro zako\u0144czone od\u0142amki szk\u0142a. Krew niespiesznie wybarwia jasn\u0105 tkanin\u0119 g\u0142\u0119bok\u0105, soczyst\u0105 czerwieni\u0105. Nie czuj\u0119 b\u00f3lu. Zimna te\u017c nie, cho\u0107 mam na sobie tylko bia\u0142\u0105, cienk\u0105 sukienk\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Jaki\u015b czas p\u00f3\u017aniej w Biegn\u0105cej z wilkami Clarissy Pincoli Estess – przeczyta\u0142am o las muertes chiquitas (ma\u0142ych \u015bmierciach) i las muertes grandotas (wielkich \u015bmierciach). Autorka nazywa w ten spos\u00f3b mniejsze i wi\u0119ksze osobiste tragedie; zawiedzione nadzieje, zdrady, rozstania, \u015bmierci; martwe obszary kobiecej psychiki potrzebuj\u0105ce zauwa\u017cenia, op\u0142akania i upami\u0119tnienia.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie wydawa\u0107 by si\u0119 mog\u0142o ca\u0142kiem niezale\u017cnie, pojawi\u0142 si\u0119 w mojej g\u0142owie obraz dziewcz\u0119cego, dotkliwie zranionego cia\u0142ka ubranego w bia\u0142\u0105 sukienk\u0119. Nazwa\u0142am j\u0105 w\u00f3wczas Dziewczynk\u0105 i wiedzia\u0142am, i\u017c pewnego dnia ujrzy \u015bwiat\u0142o dzienne. Kiedy ju\u017c, przy pomocy moich r\u0105k, zyska\u0142a fizyczne cia\u0142o, zrozumia\u0142am, \u017ce ta istota to Ma\u0142a \u015bmier\u0107. Spotka\u0142y\u015bmy si\u0119 we \u015bnie – przypomnia\u0142am sobie, wiedz\u0105c jednocze\u015bnie, \u017ce tak napraw\u0119 znamy si\u0119 od bardzo, bardzo dawna.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142a \u015bmier\u0107 cho\u0107 drobna (w ko\u0144cu to dziecko), wcale nie jest ma\u0142a. To la muerte grandota – wielka \u015bmier\u0107. To zaniedbanie, nadu\u017cycie, zdrada zaufania; cie\u0144 za plecami, sp\u0142ycony, kr\u00f3tki oddech, wystraszone spojrzenie, nerwowe ruchy. Niemo\u017cno\u015b\u0107 za\u015bni\u0119cia nieustaj\u0105ca czujno\u015b\u0107. To napi\u0119ta przepona, podniesione barki, zacisk mi\u0119dzy udami, ci\u0119\u017car na klatce piersiowej, p\u0119tla wok\u00f3\u0142 gard\u0142a. Wstyd, l\u0119k, po- czucie winy, gniew, rozpacz. Ma\u0142a nie ma n\u00f3g, wi\u0119c nie ucieknie, jak sprawisz jej b\u00f3l – zamrozi si\u0119 w bezruchu. Zamiast r\u0105k ma wiotkie, pozbawione mocy kikutki. Branie, dawanie, dzia\u0142anie to jej s\u0142abe strony nie ma na to si\u0142y. Po szyi pozosta\u0142 ju\u017c tylko \u015blad, z gard\u0142a nie wybrzmi \u017cadne s\u0142owo, bo ona dobrze wie, \u017ce dzieci i ryby g\u0142osu nie maj\u0105. Zha\u0144biona i upokorzona spali\u0142a ze wstydu swoj\u0105 twarz. Niby martwa, ale czasem \u017cywsza ni\u017c samo \u017cycie. Wiecznie niespokojna, ruchliwa, niezadowolona. Zm\u0119czona i g\u0142odna, ale jedzenia odmawia nie ma apetytu. Bywa, \u017ce udaje si\u0119 jej zasn\u0105\u0107. Robi si\u0119 wtedy jakby spokojniej w \u015brodku, ciszej. Mo\u017cna odetchn\u0105\u0107. Nie trwa to jednak d\u0142ugo, bo sen ma kr\u00f3tki i przerywany. Zwykle \u015bni koszmary; goni\u0105 j\u0105, atakuj\u0105, pr\u00f3buj\u0105 zabi\u0107. Kiedy si\u0119 budzi jest wyko\u0144czona i rozw\u015bcieczona. Wybucha w najmniej oczekiwanych momentach kto\u015b j\u0105 szturchn\u0105\u0142 niechc\u0105cy, popl\u0105ta\u0142 si\u0119 kabel, szczekn\u0105\u0142 pies. Zabija\u0142aby, gdyby mog\u0142a. Nie mo\u017ce, wi\u0119c wbija n\u00f3\u017c w swoj\u0105 ran\u0119. Jeden cios, drugi, trzeci, a ju\u017c zaczyna\u0142a si\u0119 goi\u0107. Cz\u0119sto zapomina, \u017ce jest martwa i pr\u00f3buje si\u0119 zabi\u0107. W ko\u0144cu upada zrozpaczona, b\u0142agaj\u0105c o wsparcie – Pom\u00f3\u017c mi. Wyci\u0105gam do niej r\u0119ce chc\u0105c podnie\u015b\u0107 – Nie dotykaj! To boli! – wrzeszczy. Wreszcie odwraca si\u0119 nieporadnie i ucieka do szafy, by udawa\u0107, \u017ce nie istnieje. W tym jest zdecydowanie najlepsza – prawie nikt o niej nie wie. Nawet ja, maj\u0105c j\u0105 tu\u017c obok, potrafi\u0119 czasem uwierzy\u0107, \u017ce si\u0119 nigdy nie wydarzy\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

Ma\u0142a \u015bmier\u0107 to trauma. Nag\u0142e, niewyobra\u017calnie bolesne do\u015bwiadczenie, w wyniku kt\u00f3rego dusza opuszcza cia\u0142o, ust\u0119puj\u0105c miejsca pustce.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ma\u0142gorzata Kalinowska, ur 15 kwietnia 1989 r. w Zgierzu. Absolwentka Akademii Sztuk Pi\u0119knych w Gda\u0144sku. Praca dyplomowa Przekle\u0144stwa cielesno\u015bci otrzyma\u0142a wyr\u00f3\u017cnienie honorowe w konkursie Najlepsze Dyplomy Akademii Sztuk Pi\u0119knych 2014.
Autorka obraz\u00f3w, obiekt\u00f3w tekstylnych, tkanin artystycznych, kola\u017cy i fotografii prezentowanych na licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych na terenie ca\u0142ego kraju. W swoich praca porusza tematy uniwersalne, tj. kobieco\u015b\u0107, intymno\u015b\u0107, b\u00f3l, trauma opieraj\u0105c si\u0119 jednak przede wszystkim na w\u0142asnych do\u015bwiadczeniach. Od kilku lat zg\u0142\u0119bia tajniki r\u0119cznego farbowania tkanin – zar\u00f3wno w celach artystycznych jak i u\u017cytkowych. W 2013 roku stworzy\u0142a mark\u0119 odzie\u017cow\u0105 Goshko, pod kt\u00f3r\u0105 w latach 2013-2021 realizowa\u0142a r\u0119cznie barwione, unikatowe ubrania dla kobiet. Autorka licznych warsztat\u00f3w tw\u00f3rczych dla dzieci, m\u0142odzie\u017cy i doros\u0142ych. Tw\u00f3rczyni podcastu Rozmowy z cia\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Uzasadnienie do Grand Prix:
<\/strong>“Ma\u0142a \u015bmier\u0107” Ma\u0142gorzaty Kalinowskiej to dzie\u0142o, kt\u00f3re g\u0142\u0119boko porusza swoj\u0105 brutaln\u0105 delikatno\u015bci\u0105, \u0142\u0105cz\u0105c poetyk\u0119 snu z ci\u0119\u017carem traumy i b\u00f3lu. Rze\u017aba tekstylna, przedstawiaj\u0105ca dziewcz\u0119c\u0105 sukienk\u0119 z dramatycznym wy\u0142omem na wysoko\u015bci brzucha, staje si\u0119 nie tylko fizycznym obiektem artystycznym, ale tak\u017ce pot\u0119\u017cnym no\u015bnikiem emocji i wspomnie\u0144, kt\u00f3re wydobywaj\u0105 si\u0119 z g\u0142\u0119bin pod\u015bwiadomo\u015bci.

W swojej refleksji artystka opowiada o do\u015bwiadczeniu snu, kt\u00f3ry zmaterializowa\u0142 si\u0119 w rzeczywisto\u015bci \u2013 sen, kt\u00f3ry ods\u0142oni\u0142 przed ni\u0105 obraz “Ma\u0142ej \u015bmierci”. W tym \u015bnie, jako ma\u0142e dziecko, artystka w\u0119druje przez mro\u017an\u0105, zimow\u0105 sceneri\u0119, otoczon\u0105 pos\u0119pnymi symbolami opuszczenia. W tym \u015bwiecie, gdzie jedyn\u0105 towarzyszk\u0105 jest cisza, a jedynym \u015bwiadkiem jest niebo, w kt\u00f3rym nie ma nadziei na s\u0142o\u0144ce, dokonuje si\u0119 akt autoagresji \u2013 wbijanie od\u0142amk\u00f3w szk\u0142a w cia\u0142o, kt\u00f3rego nie os\u0142ania nic poza cienk\u0105 bia\u0142\u0105 sukienk\u0105. To przera\u017caj\u0105ca, ale i symboliczna wizja ma\u0142ych \u015bmierci, kt\u00f3re odciskaj\u0105 pi\u0119tno na psychice i ciele, pozostawiaj\u0105c po sobie nieusuwalne \u015blady.

“Ma\u0142a \u015bmier\u0107” to jednak nie tylko osobista opowie\u015b\u0107 o dzieci\u0119cej traumie. W kontek\u015bcie wsp\u00f3\u0142czesnych wydarze\u0144, takich jak wojna pomi\u0119dzy Ukrain\u0105 a Rosj\u0105, dzie\u0142o nabiera dodatkowej, g\u0142\u0119bokiej warstwy znaczeniowej. Sukienka z wy\u0142omem, przypominaj\u0105ca ran\u0119, staje si\u0119 metafor\u0105 zniszcze\u0144, kt\u00f3re dotykaj\u0105 niewinnych \u2013 zar\u00f3wno fizycznie, jak i emocjonalnie. Wojna, tak jak “Ma\u0142a \u015bmier\u0107”, jest nag\u0142ym, bolesnym wydarzeniem, kt\u00f3re zostawia po sobie pustk\u0119, zniszczenie i nieodwracalny b\u00f3l.

Poetyka snu, tak silnie obecna w tym dziele, ukazuje “Ma\u0142\u0105 \u015bmier\u0107” jako manifestacj\u0119 wewn\u0119trznych demon\u00f3w, kt\u00f3re prze\u015bladuj\u0105 nawet w spokojnych chwilach. W snach, kt\u00f3re s\u0105 odbiciem naszej pod\u015bwiadomo\u015bci, pojawiaj\u0105 si\u0119 symbole straty, \u017ca\u0142oby i nieustaj\u0105cego cierpienia \u2013 wszystko to zamkni\u0119te w obrazach pe\u0142nych mroku i zamro\u017conej ciszy. “Ma\u0142a \u015bmier\u0107”, cho\u0107 jest drobna i zraniona, nosi w sobie ci\u0119\u017car wielkiej tragedii, la muerte grandota, jak pisze autorka \u2013 to trauma, kt\u00f3rej nie da si\u0119 \u0142atwo wymaza\u0107, kt\u00f3ra pojawia si\u0119 niespodziewanie, zadaj\u0105c b\u00f3l i pozostawiaj\u0105c trwa\u0142e \u015blady.

“Ma\u0142a \u015bmier\u0107” to dzie\u0142o, kt\u00f3re \u0142\u0105czy w sobie poetycko\u015b\u0107 snu z surow\u0105 realno\u015bci\u0105 traumy, tworz\u0105c narracj\u0119, kt\u00f3ra jest zar\u00f3wno osobista, jak i uniwersalna. Ma\u0142gorzata Kalinowska z odwag\u0105 podejmuje temat trudnych emocji, nie boj\u0105c si\u0119 pokaza\u0107 ran, kt\u00f3re s\u0105 zbyt cz\u0119sto ukrywane. Jej praca nie tylko wzrusza, ale tak\u017ce zmusza do g\u0142\u0119bokiej refleksji nad ludzk\u0105 kondycj\u0105, nad b\u00f3lem i nadziej\u0105, kt\u00f3re towarzysz\u0105 nam na ka\u017cdym kroku, nawet je\u015bli czasami s\u0105 ukryte g\u0142\u0119boko pod powierzchni\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\/ Bogus\u0142aw Hynek \u2013 kurator wystawy \/

Najbli\u017csza Aukcja Sztuki<\/strong> \u2013 TUTAJ LINK<\/a>
Do\u0142\u0105cz do\u00a0FB, aby \u015bledzi\u0107 ciekawostki z\u00a0\u017cycia artyst\u00f3w<\/strong> \u2013 LINK DO\u00a0FACEBOOKA<\/a>
Zobacz prace artyst\u00f3w w\u00a0Galerii Sztuki Quintessence <\/strong>\u2013 LINK DO\u00a0GALERII<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Po raz pierwszy przysz\u0142a do mnie we \u015bnie. Nie mia\u0142am w\u00f3wczas poj\u0119cia, \u017ce …<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":6820,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[307,18],"tags":[127,119],"class_list":["post-6812","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obiekt-instalacja","category-rzezba","tag-instalacja","tag-rzezba"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6812","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6812"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6812\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6827,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6812\/revisions\/6827"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6812"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6812"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6812"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}