{"id":5423,"date":"2023-12-17T21:56:42","date_gmt":"2023-12-17T20:56:42","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?p=5423"},"modified":"2024-09-13T10:51:30","modified_gmt":"2024-09-13T08:51:30","slug":"alegoria-historia-pewnego-obrazu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/2023\/12\/17\/alegoria-historia-pewnego-obrazu\/","title":{"rendered":"Historia pewnego obrazu"},"content":{"rendered":"

Boles\u0142aw Jan Czedekowski (ur. 22 lutego 1885 w Wojni\u0142owie, zm. 8 lipca 1969 w Wiedniu) \u2013 polski malarz, stosunkowo ma\u0142o znany w kraju, poniewa\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Austrii, Francji i Stanach Zjednoczonych. Najd\u0142u\u017cej przebywa\u0142 w Polsce w okresie dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego.
Wybitny portrecista, nawi\u0105zuj\u0105cy do w\u0142oskiego renesansu, XVII-wiecznego malarstwa holenderskiego i XVIII-wiecznej sztuki francuskiej. Malowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c kwiaty i pejza\u017ce.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Fotografia portretowa Eugeniusza Gepperta, \u017ar\u00f3d\u0142o: NAC<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Urodzi\u0142 si\u0119 w ma\u0142ym miasteczku w pobli\u017cu Ka\u0142usza, kt\u00f3re opu\u015bci\u0142 w m\u0142odym wieku wyje\u017cd\u017caj\u0105c do gimnazjum w Stanis\u0142awowie (p\u00f3\u017aniej Iwano-Frankiwsk), a nast\u0119pnie na studia do Wiednia.
Studia Czedekowskiego w Akademii Wiede\u0144skiej by\u0142y konsekwencj\u0105 szcz\u0119\u015bliwego przypadku: spotkania w czasie pobytu u siostry arcyksi\u0119cia Karola Habsburga, co dla biednego ch\u0142opca z zapad\u0142ego galicyjskiego miasteczka by\u0142o ba\u015bniowym wprost nieoczekiwanym u\u015bmiechem losu.
Ot\u00f3\u017c m\u0142ody Bolko namalowa\u0142 portret arcyksi\u0119cia, a ten dostrzeg\u0142 w nim nieprzeci\u0119tny talent i wystawi\u0142 mu list polecaj\u0105cy, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przepustk\u0105 do Akademii Wiede\u0144skiej.
Na trzecim roku studi\u00f3w uznano go za najlepszego studenta tego rocznika, a rok p\u00f3\u017aniej za wybitne osi\u0105gni\u0119cia otrzyma\u0142 nagrod\u0119 finansow\u0105.
W 1907 roku uko\u0144czy\u0142 malarstwo w Akademii Sztuk Pi\u0119knych, lecz nie powr\u00f3ci\u0142 do kraju. Sztuk\u0119 malarsk\u0105 doskonali\u0142 ucz\u0105c si\u0119 malarstwa portretowego u Kazimierza Pochwalskiego.
Zdoby\u0142 rozg\u0142os jako doskona\u0142y portrecista; przez pewien czas mia\u0142 pracowni\u0119 w Wiedniu. Portretowa\u0142 osoby z z kr\u0119gu arystokracji, wybitnych dzia\u0142aczy pa\u0144stwowych, duchownych wysokiej rangi.
W 1913 roku o\u017ceni\u0142 si\u0119 z Eugenie (Jeni) Nel. By\u0142a ona c\u00f3rk\u0105 w\u0142a\u015bcicielki kamienicy u kt\u00f3rej wynajmowa\u0142 pracownie. Do\u015b\u0107 d\u0142ugo szuka\u0142 pretekstu, by nam\u00f3wi\u0107 m\u0142od\u0105 dziewczyn\u0119 do pozowania i to z przyzwoitk\u0105. A kiedy tak\u017ce oczarowa\u0142 jej matk\u0119 zosta\u0142 zaakceptowany jako kandydat na m\u0119\u017ca Eugenii. Rok po \u015b\u0142ubie urodzi\u0142a si\u0119 z tego zwi\u0105zku c\u00f3rka Helena.
W 1915 roku Boles\u0142aw zosta\u0142 powo\u0142any do wojska, gdzie pocz\u0105tkowo by\u0142 zaszeregowany jako \u017co\u0142nierz, a nast\u0119pnie uznany za artyst\u0119 wojskowego.
W roku 1920 wyjecha\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie emigrowa\u0142a znaczna cz\u0119\u015b\u0107 jego bliskich.
Tam pozna\u0142 Wojciecha Kossaka, kt\u00f3ry nam\u00f3wi\u0142 go do wyjazdu, do Pary\u017ca, gdzie t\u0119tni\u0142o \u017cycie artystyczne i rodzi\u0142y si\u0119 nowe kierunki w sztuce. We Francji sp\u0119dzi\u0142 kilka lat.
Niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119 odwiedzi\u0142 pierwszy raz w 1923 roku, po czym powr\u00f3ci\u0142 do Austrii. Tworzy\u0142 zar\u00f3wno w Wiedniu, gdzie otworzy\u0142 w\u0142asn\u0105 pracowni\u0119, jak i w Pary\u017cu.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Boles\u0142aw Czedekowski (1885-1969), \u201eW atelier \u2013 artysta z modelk\u0105 w pracowni\u201d, 1913 rok<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Czedekowski \u2014 zanim zacz\u0105\u0142 malowa\u0107 portret \u2014 stara\u0142 si\u0119 pozna\u0107 osob\u0119 portretowan\u0105 mo\u017cliwie dok\u0142adnie. W tym celu aran\u017cowa\u0142 w pracowni rodzaj towarzyskiej pogaw\u0119dki, cz\u0119sto z udzia\u0142em swojej \u017cony, aby zaobserwowa\u0107 wszelkie reakcje twarzy modelu i wybra\u0107 wyraz najbardziej odpowiadaj\u0105cy jego indywidualno\u015bci.
D\u0105\u017cenie do malowania \u201ewiernego portretu nie jest r\u00f3wnoznaczne z upi\u0119kszaniem modela czy fa\u0142szowaniem jego prawdziwego wygl\u0105du. I przeciwnie, traktowanie portretu tylko jako problemu malarskiego pozostaje zadaniem wy\u0142\u0105cznie pracownianym, gdy\u017c w portrecie szukamy czego\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko samego fizycznego podobie\u0144stwa do modela.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Boles\u0142aw Czedekowski (1885-1969), \u201ePortret damy w czerwonej sukni\u201d, 1925 rok<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Pod koniec lat 20. XX wieku zacz\u0105\u0142 cz\u0119\u015bciej bywa\u0107 w Polsce; ju\u017c w\u00f3wczas mia\u0142 opini\u0119 wybitnego portrecisty. W roku 1930 otrzyma\u0142 zam\u00f3wienie na portret prezydenta Ignacego Mo\u015bcickiego. Od tego czasu portretowa\u0142 elit\u0119 \u2013 wybitnych polityk\u00f3w, dzia\u0142aczy pa\u0144stwowych, arystokracj\u0119 i duchowie\u0144stwo. Za namalowany w 1934 roku portret hrabiego Krzysztofa Tyszkiewicza otrzyma\u0142 dyplom honorowy.
W 1934 roku rz\u0105d francuski uhonorowa\u0142 go Legi\u0105 Honorow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Wybuch II wojny \u015bwiatowej zasta\u0142 artyst\u0119 w Warszawie, ale dzi\u0119ki obcemu obywatelstwu opu\u015bci\u0142 okupowany kraj i wyjecha\u0142 do Wiednia. Dzia\u0142ania wojenne w Polsce wywar\u0142y na Czedekowskim ogromne wra\u017cenie \u2013 w p\u00f3\u017aniejszych latach stworzy\u0142 cykl obraz\u00f3w o tematyce wojennej.<\/p>\n\n\n\n

W 1946 roku razem z rodzin\u0105 wyjecha\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych (w 1952 r. otrzyma\u0142 obywatelstwo ameryka\u0144skie). W 1953 roku zmar\u0142a nagle jego \u017cona Eugenia, a mieli \u015bwi\u0119towa\u0107 czterdziestolecie ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Bolko za\u0142ama\u0142 si\u0119 zupe\u0142nie pod tym ciosem. Rozliczne czynno\u015bci zwi\u0105zane z ceremoniami pogrzebowymi za\u0142atwia\u0142 automatycznie, jakby nie o ni\u0105, o \u017con\u0119 chodzi\u0142o, tylko o jak\u0105\u015b obc\u0105 osob\u0119. Przez czterdzie\u015bci lat ma\u0142\u017ce\u0144stwa przywyk\u0142 nazywa\u0107 j\u0105 Jeni, a teraz widz\u0105c og\u0142oszenia w gazetach i klepsydry zawiadamiaj\u0105ce o \u015bmierci Eugenii Czedekowskiej \u0142apa\u0142 si\u0119 na zastanawianiu powa\u017cnie, co to za osoba o tak dziwnym imieniu.
Bolka ogarn\u0119\u0142o przera\u017cenie. Odt\u0105d sam ma p\u0119dzi\u0107 dni, a\u017c do ko\u0144ca \u017cycia. Postanowi\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do Stan\u00f3w Zjednoczonych. W Houston zajmie si\u0119 prac\u0105 i jako\u015b si\u0119 pozbiera.
W biurze podr\u00f3\u017cy za\u0142atwia\u0142a jego spraw\u0119 m\u0142oda i \u0142adna osoba. Zauwa\u017cy\u0142, \u017ce patrzy na\u0144 ze szczery wsp\u00f3\u0142czuciem.
Patrzcie, znalaz\u0142em moje czarne oczy \u2014 przesz\u0142o mu wspomnienie z wakacji karpackich. Bo nieznajoma zza biurka mia\u0142a w\u0142a\u015bnie du\u017ce i wymowne ciemne oczy. Herta by\u0142a o kilka lat m\u0142odsza od jego c\u00f3rki. Wiedzia\u0142a kim jest uroczy pan i poddawa\u0142a si\u0119 jego urokowi. Spotkali si\u0119 kilka razy na kawie i w ko\u0144cu Boles\u0142aw o\u015bmieli\u0142 si\u0119 zaprosi\u0107 j\u0105 do Houston na Bo\u017ce Narodzenie.
Zakocha\u0142 si\u0119 w dziewczynie z biura podr\u00f3\u017cy i teraz czeka\u0142 na ni\u0105 w Ameryce.
Zapewne w tym czasie powsta\u0142 obraz \u201eAlegoria\u201d (datowany na 1953 rok) Artysta mia\u0142 w\u00f3wczas 68 lat. Dlaczego namalowa\u0142 starca, m\u0142od\u0105 kobiet\u0119 i amorka? Mo\u017cemy tylko snu\u0107 domys\u0142y, co chcia\u0142 wyrazi\u0107 poprzez obraz. A smaczku dodaje pewien detal, kt\u00f3ry dostrze\u017ce wprawne oko widza w \u015brodkowej partii obrazu.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Boles\u0142aw Czedekowski (1885-1969), \u201eAlegoria\u201d, 1953 rok<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

W grudniu 1953 roku Hertha przyby\u0142a do niego na \u015awi\u0119ta Bo\u017cego Narodzenia i wkr\u00f3tce potem zosta\u0142a jego drug\u0105 \u017con\u0105.
Razem z ni\u0105 by\u0142 obecny na wystawie autorskiej w Krakowie (1964); otrzyma\u0142 w\u00f3wczas medal Cracovia totius Poloniae urbs celeberrima. W 1965 roku ambasador Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w Wiedniu odznaczy\u0142 Boles\u0142awa Jana Czedekowskiego Orderem Odrodzenia Polski.
Artysta zmar\u0142 8 lipca 1969 roku w Wiedniu i spoczywa w kaplicy rodowej rodziny pierwszej \u017cony na cmentarzu w Lofer.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119ksz\u0105 w Polsce kolekcj\u0119 dzie\u0142 Boles\u0142awa Jana Czedekowskiego posiada muzeum na Zamku w \u0141a\u0144cucie. Jest to dar wdowy po malarzu Herthy Czedekowski, przekazany w 2001 roku.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Sala Balowa dawnego Kasyna Urz\u0119dniczego w \u0141a\u0144cucie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Czedekowski namalowa\u0142 oko\u0142o tysi\u0105c dwie\u015bcie portret\u00f3w. Tak stwierdzi\u0142 oficjalnie Mi\u0119dzynarodowy Klub Artyst\u00f3w w Wiedniu z okazji jego wystawy w Pa\u0142acu Palffy w 1964 roku (a malowa\u0142 jeszcze do 1969 roku). Niewielu malarzy w \u015bwiecie mo\u017ce si\u0119 poszczyci\u0107 tak wielk\u0105 ilo\u015bci\u0105 dzie\u0142 \u2014 by\u0107 mo\u017ce w historii malarstwa by\u0142o ich zaledwie kilku. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych Obraz\u00f3w znajduje si\u0119 w Pary\u017cu, Wiedniu, Ameryce w posiadaniu os\u00f3b prywatnych i trudno do nich dotrze\u0107, tym bardziej \u017ce Czedekowski nie prowadzi\u0142 ewidencji swych dzie\u0142.
Tylko artysta o niebywa\u0142ej sprawno\u015bci warsztatowej m\u00f3g\u0142 tworzy\u0107 z tak\u0105 \u0142atwo\u015bci\u0105, nieledwie \u201ebawi\u0107 si\u0119” swoimi umiej\u0119tno\u015bciami malarskimi. S\u0105 to poza tym dzie\u0142a wybitne, przez recenzent\u00f3w i historyk\u00f3w sztuki (powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na opini\u0119 profesora Karola Estreichera) por\u00f3wnywane z obrazami Val\u00e1zqueza i Van Dycka, portrety na og\u00f3\u0142 os\u00f3b wybitnych w \u015awiecie sztuki i polityki, a wi\u0119c b\u0119d\u0105ce niepisan\u0105 histori\u0105 pierwszego p\u00f3\u0142wiecza XX wieku. W tym aspekcie sformu\u0142owanie opinii, \u017ce by\u0142 Czedekowski by\u0142 jednym z ostatnich wielkich malarzy-realist\u00f3w naszego wieku, nie wydaje si\u0119 przesad\u0105, tym bardziej \u017ce warto\u015bci humanistyczne i artystyczne jego sztuki przynios\u0142y mu \u015bwiatowy rozg\u0142os i najwy\u017csze odznaczenia Polski i Francji.
Jego przynale\u017cno\u015b\u0107 do kultury polskiej \u2014 mimo wieloletniego tworzenia za granic\u0105 \u2014 jest oczywista. Za granic\u0105 przebywali latami i osi\u0105gali rozstrzygaj\u0105ce sukcesy Gierymscy, Brandt, Wierusz-Kowalski, Pochwalski, Ajdukiewicz itd.
W jego tw\u00f3rczo\u015bci malarskiej obrazy jak Alegoria s\u0105 czym\u015b zupe\u0142nie wyj\u0105tkowym, gdy\u017c kompozycji wielofigurowych namalowa\u0142 zaledwie kilkana\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n

Obraz \u201eAlegoria” jest dost\u0119pny <\/strong>na aukcji (poz. 7) <\/strong>\u2013 TUTAJ LINK<\/a>
Do\u0142\u0105cz do\u00a0FB, aby \u015bledzi\u0107 ciekawostki z\u00a0\u017cycia artyst\u00f3w<\/strong> \u2013 LINK DO\u00a0FACEBOOKA<\/a>
Zobacz prace artyst\u00f3w w\u00a0Galerii Sztuki Quintessence <\/strong>\u2013 LINK DO\u00a0GALERII<\/a>

Biogram opracowany w oparciu o ksi\u0105\u017cki autorstwa: Marii Borowiejskiej Birkenmajerowej, Hanny Muszy\u0144skiej-Hoffmannowej i Alicji Oko\u0144skiej.






<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Co artysta chcia\u0142 wyrazi\u0107 poprzez obraz, maluj\u0105c starca, m\u0142od\u0105 niewiast\u0119 i kupidyna?<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":5431,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[17,16],"tags":[104,103],"class_list":["post-5423","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-malarstwo","category-accessories","tag-malarstwo","tag-sztuka"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5423","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5423"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5423\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6828,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5423\/revisions\/6828"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5431"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5423"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5423"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5423"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}