{"id":2989,"date":"2022-11-09T09:49:28","date_gmt":"2022-11-09T08:49:28","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?p=2989"},"modified":"2024-01-10T10:49:58","modified_gmt":"2024-01-10T09:49:58","slug":"edward-hopper-malarz-samotnosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/2022\/11\/09\/edward-hopper-malarz-samotnosci\/","title":{"rendered":"Samotno\u015b\u0107 w wielkim mie\u015bcie"},"content":{"rendered":"

Jego \u017cycie by\u0142o zdumiewaj\u0105co spokojne i uporz\u0105dkowane, a s\u0142awa nigdy nie naruszy\u0142a jego stabilizacji. Przez ponad pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat mieszka\u0142 w Nowym Jorku, mia\u0142 pracowni\u0119 na g\u00f3rnym pi\u0119trze przy Washington Square North pod numerem 3 i wi\u00f3d\u0142 spokojne \u017cycie ze swoj\u0105 \u017con\u0105 Jo (Josephine).
Ale, co tak na prawd\u0119 kryj\u0105 obrazy Hoppera? Co artyst\u0119 fascynowa\u0142o? Co chcia\u0142 nam przekaza\u0107?<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Hopper w Pary\u017cu, 1907
Courtesy of National Archives Open Access<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Edward i Jo na tle swego domu, 1960
foto: Arnold Newman<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Autoportret, 1925-30<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n
\n

\u201eNie maluj\u0119 smutku ani samotno\u015bci. Staram si\u0119 tylko namalowa\u0107 \u015bwiat\u0142o na \u015bcianie<\/strong>\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Edward Hopper urodzi\u0142 si\u0119 22 lipca 1882 roku. Od najm\u0142odszych lat marzy\u0142 o tym, by zosta\u0107 malarzem. Zamiast sp\u0119dza\u0107 czas na zabawach z r\u00f3wie\u015bnikami, wola\u0142 rysowa\u0107. Jego rodzice \u2013 zajmuj\u0105ca si\u0119 domem Elizabeth Griffiths Smith i kupiec Garret Henry Hopper \u2013 nie tylko nie przeciwstawiali si\u0119 jego marzeniom, ale te\u017c dopingowali syna. Szczeg\u00f3lnie matka z zapa\u0142em wprowadza\u0142a dorastaj\u0105cego ch\u0142opca w \u015bwiat sztuki, ksi\u0105\u017cek i teatru.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Malarz i modelka, 1902-04<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Rozpocz\u0105\u0142 nauk\u0119 w New York School of Art, gdzie szybko doceniono jego talent i pracowito\u015b\u0107. Ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 i dyscyplina by\u0142y g\u0142\u00f3wnymi has\u0142ami Hoppera, kt\u00f3re nieustannie podkre\u015bla\u0142 w swoich wypowiedziach.
By\u0142 \u015bwietnym studentem, zdobywa\u0142 nagrody i stypendia. Kiedy uko\u0144czy\u0142 studia podj\u0105\u0142 prac\u0119 w agencji reklamowej. Praca ilustratora, cho\u0107 nudna, by\u0142a do\u015b\u0107 dobrze p\u0142atna. A Edward, zafascynowany w\u00f3wczas impresjonizmem pragn\u0105\u0142 pojecha\u0107 do Pary\u017ca, by na w\u0142asne oczy zobaczy\u0107 dzie\u0142a mistrz\u00f3w.
Wyjazd mia\u0142 niebagatelny wp\u0142yw na jego dalsz\u0105 drog\u0119 artystyczn\u0105. Paradoksalnie po powrocie z Francji porzuci\u0142 fascynacj\u0119 impresjonizmem na rzecz realizmu. Hopper pracowa\u0142 z jeszcze wi\u0119kszym zapa\u0142em, ale bez wi\u0119kszych sukces\u00f3w. Dopiero kiedy pozna\u0142 swoja przysz\u0142\u0105 \u017con\u0119, sytuacja si\u0119 odmieni\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"
Szkic do obrazu \u201ePoranne s\u0142o\u0144ce”<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Poranne s\u0142o\u0144ce, 1952<\/figcaption><\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku lat 20. na plenerze pozna\u0142 m\u0142od\u0105 artystk\u0119 – Josephine Nivison. O ile Edward by\u0142 cz\u0142owiekiem o introwertycznym nastawieniu, tak Josephine by\u0142a istnym jego przeciwie\u0144stwem – towarzyska, gadatliwa i otwarta. Pani Hopper by\u0142a nie tylko jedyn\u0105 modelk\u0105 swojego m\u0119\u017ca, ale te\u017c zarz\u0105dza\u0142a jego karier\u0105, umawia\u0142a wywiady i spotkania z galeriami. Przy niej Edward m\u00f3g\u0142 skupi\u0107 si\u0119 na malarstwie i w pe\u0142ni rozwin\u0105\u0107 skrzyd\u0142a.
Ju\u017c na pocz\u0105tku ich zwi\u0105zku, jeden z obraz\u00f3w artysty nie tylko trafi\u0142 na wystaw\u0119 do Brooklyn Museum, ale te\u017c zosta\u0142 przez instytucj\u0119 kupiony za do\u015b\u0107 wysok\u0105 w\u00f3wczas kwot\u0119 100 dolar\u00f3w. A wkr\u00f3tce potem wszystkie akwarele wystawione we Frank Ren\u2019s Gallery w mgnieniu oka znalaz\u0142y nabywc\u00f3w. Odt\u0105d Hopper mia\u0142 si\u0119 cieszy\u0107 niemal nieprzerwanym uznaniem tak w\u015br\u00f3d klient\u00f3w, kt\u00f3rzy ch\u0119tnie kupowali jego prace, jak w \u015brodowisku artystycznym.
Ukoronowaniem okresu prosperity w karierze Hoppera, kt\u00f3ry zacz\u0105\u0142 si\u0119 w 1925 roku (mia\u0142 43 lata), by\u0142a retrospektywna wystawa jego prac w nowojorskim Museum of Modern Art w roku 1933 roku. Po tak presti\u017cowym wyr\u00f3\u017cnieniu nikt nie m\u00f3g\u0142 ju\u017c w\u0105tpi\u0107, \u017ce Hopper sta\u0142 si\u0119 malarzem nie tylko docenianym, ale wr\u0119cz modnym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Soir Bleu, 1914<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Tymczasem Hopper ani my\u015bla\u0142 grza\u0107 si\u0119 w blasku fleszy. S\u0142awa nie zmieni\u0142a jego charakteru. Pozosta\u0142 wycofanym samotnikiem, kt\u00f3ry najlepiej czu\u0142 si\u0119 w swojej pracowni i na \u0142onie natury. Dlatego kupi\u0142 dom na prowincji, w South Truro i przeprowadzi\u0142 si\u0119 do niego wraz z \u017con\u0105. Ale ma\u0142\u017ce\u0144stwo z Josephine, cho\u0107 na poz\u00f3r zgodne i sielankowe, nie by\u0142o wolne od konfliktu. Jego zarzewiem by\u0142 fakt, \u017ce Jo r\u00f3wnie\u017c by\u0142a malark\u0105, ale po\u015bwi\u0119ci\u0142a sw\u00f3j talent na rzecz wspierania m\u0119\u017ca. Pono\u0107 do ko\u0144ca \u017cycia mia\u0142a do niego o to \u017cal. Mimo to pani Hopper trwa\u0142a przy m\u0119\u017cu, by\u0142a nie tylko jego \u017con\u0105, ale te\u017c muz\u0105, mened\u017cerk\u0105 i powierniczk\u0105. Tych dwoje roz\u0142\u0105czy\u0142a dopiero \u015bmier\u0107 Hoppera w 1964 roku. Malarz mia\u0142 w\u00f3wczas 83 lata<\/p>\n\n\n\n

To, \u017ce Hopper przez ca\u0142e \u017cycie by\u0142 stroni\u0105cym od t\u0142um\u00f3w samotnikiem, znalaz\u0142o odzwierciedlenie w jego malarstwie. Senne pejza\u017ce przedstawiaj\u0105ce krajobrazy ameryka\u0144skiej prowincji maj\u0105 w sobie spok\u00f3j, ale jednocze\u015bnie pokazuj\u0105 si\u0142\u0119 natury. Sprawia ona, \u017ce cz\u0119sto pojawiaj\u0105ce si\u0119 w takim krajobrazie postaci wtapiaj\u0105 si\u0119 w niego.<\/p>\n\n\n\n

\n
\n
\n

Centralny tematem poruszanym przez Hoppera jest sens cywilizacji.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n<\/div>\n<\/div>\n\n\n\n

Obrazy z lat 40., kt\u00f3rych zapowied\u017a mo\u017cna odnale\u017a\u0107 na wcze\u015bniejszych szkicach i pracach pokazuj\u0105cych miasta i wyra\u017caj\u0105cych konflikt Natury i Cywilizacji, zawsze zawiera\u0142y do\u015bwiadczenie mo\u017cliwe do odczytania w kontek\u015bcie psychologicznym. Symbole obu \u015bwiat\u00f3w, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w jego tw\u00f3rczo\u015bci, s\u0105 niezmienne. Jednak opr\u00f3cz tego oba zestawy znak\u00f3w razem wzi\u0119te cz\u0119sto stanowi\u0105 jeden zunifikowany system. Ma to miejsce na obrazach, na kt\u00f3rych Hopper prowadzi nas z kr\u00f3lestwa Natury do \u015bwiata Cywilizacji, cho\u0107 mo\u017ce te\u017c by\u0107 odwrotnie: dwa \u015bwiaty s\u0105 w ko\u0144cu dwiema po\u0142\u00f3wkami symetrycznej ca\u0142o\u015bci.

T\u0119 niezmienno\u015b\u0107 mo\u017cna dostrzec na obrazie Przedzia\u0142 C, kt\u00f3ry artysta namalowa\u0142 w 1938 roku. Ten obraz zar\u00f3wno kontynuuje, jak i zniekszta\u0142ca wcze\u015bniejsze podej\u015bcia. Przez okno w poci\u0105gu wida\u0107 krajobraz: rzek\u0119, most i ciemny las, odwo\u0142uje si\u0119 do znanej ju\u017c dychotomii. Obraz ma tak\u017ce swoist\u0105 dynamik\u0119 dzi\u0119ki szczeg\u00f3lnemu k\u0105towi, pod kt\u00f3rym ogl\u0105damy t\u0119 scen\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Przedzia\u0142 C, wagon 193, 1938<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Obraz koncentruje si\u0119 na rogu przedzia\u0142u przez co osi\u0105ga podw\u00f3jny efekt. Przedzia\u0142, w kt\u00f3rym siedzi samotna pasa\u017cerka, wydaje si\u0119 dziwnie powi\u0119kszony, a pasa\u017cerka siedzi w pluszowym fotelu w przestronnym domu. Mamy wra\u017cenie, \u017ce podwozie jest skrzywione i w rezultacie krajobraz za oknem jest dwuwymiarowy, r\u00f3wnie dobrze m\u00f3g\u0142by to by\u0107 pejza\u017c wisz\u0105cy na \u015bcianie. Widok za oknem sugeruje zar\u00f3wno rozdzia\u0142 ze \u015bwiatem natury, jak i metaforyczny proces wp\u0142ywaj\u0105cy na bezpo\u015brednio\u015b\u0107 postrzegania. Czytaj\u0105ca kobieta znajduje si\u0119 w symbolicznym odosobnieniu, jest zamkni\u0119ta w swoim w\u0142asnym \u015bwiecie, a jej uwaga skierowana jest na system znak\u00f3w r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 od znak\u00f3w zwi\u0105zanych z bezpo\u015brednim przedstawieniem. Prawd\u0105 jest, \u017ce izolacja na obrazie Przedzia\u0142 C zosta\u0142a tylko zasugerowana. To zwi\u0119ksza tylko dwuznaczno\u015b\u0107 obrazu. Raczej u\u017cycie kolor\u00f3w ni\u017c stworzenie cezury oddziela \u015bwiat wewn\u0119trzny od zewn\u0119trznego i tworzy punkt odniesienia. Kobieta jest zrelaksowana, pomimo \u017ce jest skoncentrowana.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Nowojorskie kino, 1939<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Warto por\u00f3wna\u0107 te prac\u0119 z obrazem Nowojorskie kino z 1939 roku. Tym razem ekran kinowy odgrywa rol\u0119 podobn\u0105 do okna w poci\u0105gu. Wydaje si\u0119, \u017ce film rozgrywa si\u0119 w alpejskiej scenerii. Jednak mo\u017cemy dostrzec tylko niewielki fragment filmu. Kawa\u0142ek p\u0142\u00f3ciennego ekranu jest zdominowany przez monumentalne wn\u0119trze z widowni\u0105, dekorowanym sufitem, o\u015bwietleniem, kolumnami, zas\u0142onami, przej\u015bciem i schodami. Jest to energetyzuj\u0105ce wn\u0119trze.
Dynamizm Obrazu wyra\u017caj\u0105cy konflikt Natury i Cywilizacji, zawiera do\u015bwiadczenie mo\u017cliwe do odczytania w kontek\u015bcie psychologicznym. Symbole obu \u015bwiat\u00f3w, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w jego tw\u00f3rczo\u015bci, s\u0105 niezmienne.<\/p>\n\n\n\n

Podobny, je\u015bli chodzi o wyb\u00f3r motyw\u00f3w, jest obraz Western Motel z 1957 roku. Jeszcze raz Hopper stosuje zniekszta\u0142con\u0105 perspektyw\u0119, ale przez okna motelu patrzymy na stereotypow\u0105 sceneri\u0119 dzikiego Zachodu. Jednak siedz\u0105ca na \u0142\u00f3\u017cku kobieta nie patrzy przez okno, jest odwr\u00f3cona w naszym kierunku. W rezultacie powsta\u0142 portret kobiety na tle nieruchomego krajobrazu. Nie poszukujemy ju\u017c wra\u017cenia ruchu, kt\u00f3re r\u00f3wnowa\u017cy\u0142oby inercj\u0119. Prawd\u0105 jest, \u017ce samoch\u00f3d i ulica (a tak\u017ce walizka sugeruj\u0105ca przyjazd lub odjazd) s\u0105 pozbawione dynamizmu pod wp\u0142ywem mro\u017c\u0105cego spojrzenia kobiety. Jednak wydaje si\u0119, \u017ce \u015bwiat\u0142o dostarcza obrazowi energii, nawet je\u015bli zamienia ono widok niczym z filmu. W rezultacie widok za oknem nie przypomina krajobrazu widzianego przez okno w Przedziale C lub na ekranie Nowojorskiego kina.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Western Motel, 1957<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Na tym obrazie konflikt mi\u0119dzy ruchem i inercj\u0105 ma tak\u017ce psychologiczne pod\u0142o\u017ce. Maska zaparkowanego samochodu ma seksualn\u0105 wymow\u0119, gdy\u017c w ko\u0144cu scena odbywa si\u0119 w motelu. Jest to podej\u015bcie, kt\u00f3re Hopper mia\u0142 doprowadzi\u0107 do perfekcji w p\u00f3\u017anym okresie tw\u00f3rczo\u015bci. A fabryka sn\u00f3w, czyli Ameryka przypomina na po\u0142y zapomniane obrazy z przesz\u0142o\u015bci, dawne dni, kiedy Natura i Cywilizacja spotyka\u0142y si\u0119 na drodze, kt\u00f3ra odgrywa\u0142a najwa\u017cniejsz\u0105 symboliczn\u0105 wr\u0119cz rol\u0119 w Nowym \u015awiecie.<\/p>\n\n\n\n

\n

Przepe\u0142niona wojeryzmem postawa, sta\u0142a si\u0119 ulubionym podej\u015bciem Hoppera do kobiet. Oko m\u0119\u017cczyzny traktuje kobiece cia\u0142o jak aparat s\u0142u\u017c\u0105cy do projektowania pod\u015bwiadomych po\u017c\u0105da\u0144.<\/strong><\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

\"\"
Szkic do obrazu \u201eDziewcz\u0119cy show”, 1941<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

W tym sensie Dziewcz\u0119cy show nie by\u0142 odosobnionym przyk\u0142adem w tw\u00f3rczo\u015bci Hoppera. Ta otwarta afirmacja seksu namalowana w 1941 roku pokazuje striptizerk\u0119 w \u015brednim wieku ubran\u0105 w obcis\u0142y kostium, jej cia\u0142o znajduje si\u0119 w \u015bwietle jupiter\u00f3w, jej brodawki i usta pomalowane s\u0105 na czerwono, a jej czerwone w\u0142osy faluj\u0105 na wietrze. Inne obrazy, kt\u00f3re kr\u0105\u017c\u0105 ko\u0142o tego samego obszaru seksualnego, s\u0105 bardziej pow\u015bci\u0105gliwe i charakteryzuj\u0105 si\u0119 typow\u0105 dla Hoppera ostro\u017cno\u015bci\u0105. Jednak Dziewcz\u0119cy show jest wa\u017cny w biografii malarza, gdy\u017c kobiet\u0105 t\u0105 jest \u017cona artysty Jo, jak jasno wskazuje na to wst\u0119pne studium. Rysy kobiety na studium odpowiadaj\u0105 rysom Jo. Do wszystkich innych dwuznaczno\u015bci wyst\u0119puj\u0105cych w tw\u00f3rczo\u015bci Hoppera trzeba doda\u0107 specyficzny dwuznaczny seksualny wyd\u017awi\u0119k jego prac. Z jednej strony artysta otwarcie projektuje swoje fantazje seksualne, z drugiej strony tworzy je w ramach granic ma\u0142\u017ce\u0144skich po\u017c\u0105da\u0144. Ta dwuznaczno\u015b\u0107 zawsze mo\u017cemy odnale\u017a\u0107 w sztuce Hoppera. Pojawia si\u0119 ona nie tylko w interpretacjach konfliktu Natura\/Cz\u0142owiek, ale tak\u017ce bezpo\u015brednio, cho\u0107 nadal w aluzyjny spos\u00f3b, na jego obrazach przedstawiaj\u0105cych miasto i sceny z \u017cycia codziennego.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Okna noc\u0105, 1928<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Je\u015bli postrzegamy Hoppera tylko jako malarza ameryka\u0144skiej scenerii, ten aspekt jego tw\u00f3rczo\u015bci wymyka si\u0119 nam. Jego obrazy cz\u0119\u015bciowo dotycz\u0105 tematu \u015bmierci lub upadku, cho\u0107 w pewnym sensie wszystkie obrazy poruszaj\u0105 te zagadnienia, gdy\u017c uniemo\u017cliwiaj\u0105 one bezpo\u015brednio\u015b\u0107 percepcji poprzez przekszta\u0142cenie jej w obraz.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Kobieta w s\u0142o\u0144cu, 1961<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Subtelno\u015b\u0107 p\u00f3\u017anych obraz\u00f3w Hoppera polega na konstrukcji i uproszczonym przedstawieniu. Najwcze\u015bniej mo\u017cna to zobaczy\u0107 na obrazie Automat z 1927 roku. Dwuznaczno\u015b\u0107 sugeruje zar\u00f3wno tytu\u0142, jak i tre\u015b\u0107 obrazu. Tytu\u0142 odwo\u0142uje si\u0119 nie tylko do automat\u00f3w wydaj\u0105cych jedzenie, ale przede wszystkim do samej kobiety na obrazie. Jej prawie naturalna poza, jej alienacja I cisza s\u0105 wzmocnione przez kompozycje obrazu i puste krzes\u0142o. Odpowiednikiem prostok\u0105tnego okna jest linia \u015bwiate\u0142 odbitych w szybie i zmniejszaj\u0105cych si\u0119 w oddali. Oczywi\u015bcie ta odleg\u0142o\u015b\u0107 jest z\u0142udna, gdy\u017c nie jest niczym wi\u0119cej ni\u017c odbiciem wn\u0119trza. Okno nie pozwala bowiem na \u017caden widok. Podkre\u015bla tylko geometryczna regularno\u015b\u0107 restauracji i sprawia, \u017ce kobieta wydaje si\u0119 zamkni\u0119ta w szklanym akwarium.
Zastosowanie odbicia sprawia, \u017ce obraz jest niezwykle dwuznaczny. Tytu\u0142 podkre\u015bla sytuacj\u0119 kobiety: jej reakcje w tej ograniczonej przestrzeni s\u0105 determinowane, a jej niewzruszone spojrzenie zosta\u0142o wzmocnione poprzez sztywn\u0105 poz\u0119. Tylko na lewej r\u0119ce ma r\u0119kawiczk\u0119, a jej ciemny kolor kontrastuje z blad\u0105 sk\u00f3r\u0105 twarzy, szyi, prawej r\u0119ki i n\u00f3g. Sztywne, sztuczne otoczenie poch\u0142ania tak\u017ce sam\u0105 kobiet\u0119 i tworzy napi\u0119cie, kt\u00f3re wyczuwamy w jej ciele. Jej fizyczna obecno\u015b\u0107 jest nadal zmys\u0142owa i prawdziwa, cho\u0107 nale\u017cy do spo\u0142ecze\u0144stwa technologicznego. Nawet patera z owocami w uwodzicielskim czerwonym kolorze, znajduj\u0105ca si\u0119 w centrum obrazu, i ten sam kolor na ustach kobiety, s\u0105 reminiscencj\u0105 utraty \u017cycia zgodnego z natur\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Automat, 1927<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n

Bohaterowie obraz\u00f3w Hoppera s\u0105 samotni nawet w towarzystwie. <\/strong>
Osobno, nawet gdy s\u0105 razem<\/strong>.<\/p>\n<\/blockquote>\n\n\n\n

Nocne marki, scena miejska namalowana w 1942 roku. Jest to jedyny obraz Hoppera, kt\u00f3ry przedstawia wygi\u0119t\u0105 szyb\u0119. Oszklony bar stanowi zamkni\u0119t\u0105 przestrze\u0144, oddzielaj\u0105c ludzi od miasta. To podej\u015bcie bardzo przypomina granic\u0119 oddzielaj\u0105ca ich od Natury.
Obraz ten nie traktuje jednak o ca\u0142kowicie utraconych z\u0142udzeniach \u00e0 la Humphrey Bogart czy James Dean. Napi\u0119cie psychologiczne si\u0119ga du\u017co g\u0142\u0119biej. Uderza apatia panuj\u0105ca na obrazie. Postaci, mimo \u017ce siedz\u0105 blisko siebie, nie nawi\u0105zuj\u0105 ze sob\u0105 \u017cadnego kontaktu, nawet wzrokowego. M\u0119\u017cczyzna i kobieta w czerwonej sukience, siedz\u0105cy blisko, wydaj\u0105 si\u0119 oboj\u0119tni wobec siebie. Ich d\u0142onie, jakby si\u0119 styka\u0142y, ale to tylko z\u0142udzenie. Kobieta ogl\u0105da\u0142a swoje paznokcie, co mo\u017ce wskazywa\u0107 na zoboj\u0119tnienie, znudzenie, albo zamy\u015blenie.
<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Nocni marki, 1942<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Rola \u015bwiat\u0142a i cienia w przypadku architektury i naturalnego krajobrazu nie tylko polega na wyznaczeniu wyra\u017anych kontur\u00f3w i granic. Zniekszta\u0142caj\u0105 one tak\u017ce to, co widzimy, dostarczaj\u0105c temu, co na pierwszy rzut oka wygl\u0105da tak realistycznie, cech, kt\u00f3re wi\u0105\u017cemy z metafizyczn\u0105 sztuk\u0105.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Lato, 1943<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Nawet je\u015bli obrazy Hoppera wydaj\u0105 si\u0119 realistyczne, nie ograniczaj\u0105 si\u0119 tylko do przedstawienia samej rzeczywisto\u015bci. Dekonstruuj\u0105 i rekonstruuj\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, przekszta\u0142caj\u0105c j\u0105 w co\u015b co znajduje si\u0119 poza czystym do\u015bwiadczeniem. Krajobrazy Hoppera cz\u0119sto stanowi\u0142y obrazy w obrazach, a charakterystyczna dla niego kompozycja jest nie tylko przedstawieniem widocznego faktu. Jego prace zosta\u0142y trafnie okrzykni\u0119te \u201emetaforami ciszy”. Tak jak cala wypowied\u017a jest rz\u0105dzona przez to, co pozostaje niewypowiedziane i cisz\u0119, tak punkt ci\u0119\u017cko\u015bci pada na to, co w\u0142a\u015bciwie na obrazach nie jest widoczne.

Jego ostatni obraz Para aktor\u00f3w namalowany w 1965 roku pokazuje dw\u00f3jk\u0119 klaun\u00f3w k\u0142aniaj\u0105cych si\u0119 na tle spuszczonej kurtyny. Rysy twarzy wyra\u017anie wskazuj\u0105 na to, \u017ce s\u0105 to postacie Edwarda Hoppera i Jo Hopper. To przedstawienie, mo\u017ce wskazywa\u0107, \u017ce gry, kt\u00f3re malarz prowadzi\u0142 z rzeczywisto\u015bci\u0105, by\u0142y dla niego tylko rol\u0105 do odegrania.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Para aktor\u00f3w, 1965<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Si\u0142a dzie\u0142 Edwarda Hoppera opiera si\u0119 w du\u017cej mierze na tym, \u017ce pokazywa\u0142 zwyczajnych obywateli USA. Takich, kt\u00f3rym obcy jest ameryka\u0144ski sen. Takich, kt\u00f3rzy nigdy nie zrobi\u0105 kariery od pucybuta do milionera. Bohaterowie wydaj\u0105 si\u0119 \u015bwiadomi swojej stagnacji, s\u0105 z ni\u0105 pogodzeni. Ale mimo \u017ce obrazy Hoppera szepcz\u0105, zamiast krzycze\u0107, a ich \u015bwiat wci\u0105ga.<\/p>\n\n\n\n

\n