{"id":1347,"date":"2022-03-13T21:58:27","date_gmt":"2022-03-13T20:58:27","guid":{"rendered":"https:\/\/kwintesencja.art\/?p=1347"},"modified":"2024-01-10T10:54:44","modified_gmt":"2024-01-10T09:54:44","slug":"czarne-slonce-melancholii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kwintesencja.art\/en\/2022\/03\/13\/czarne-slonce-melancholii\/","title":{"rendered":"Czarne s\u0142o\u0144ce melancholii"},"content":{"rendered":"

Leonor Fini – czarodziejka, mistyczka, kobieta-kot (Gattora)<\/h2>\n\n\n\n

Z nazwiskiem Fini zetkn\u0105\u0142em si\u0119 czytaj\u0105c biografi\u0119 J\u00f3zefa Czapskiego – \u201ePrawie nic\u201d. Autor ksi\u0105\u017cki Erik Karpeles opisuje przyjaciela Czapskiego – Konstantego Jele\u0144skiego (Kota) i jego \u201eczarne s\u0142o\u0144ce melancholii\u201d, jak mawia\u0142 o Leonor – Jele\u0144ski. Czapski, sceptycznie postrzega\u0142 zwi\u0105zek ze znan\u0105, aczkolwiek maj\u0105c\u0105 opini\u0119 despotycznej modliszki artystk\u0105.
Poznali si\u0119, kiedy ona by\u0142a w zwi\u0105zku z w\u0142oskim malarzem Stanislao Lepri.
By\u0142o to w do\u015b\u0107 niezwyk\u0142ych okolicznosciach, na pocz\u0105tku 1952 roku. Mieli si\u0119 spotka\u0107 w galerii.
Kot przyszed\u0142 dos\u0142ownie chwil\u0119 po tym, jak wybi\u0142a um\u00f3wiona godzina spotkania, ale ju\u017c nie zasta\u0142 Leonor, kt\u00f3ra pojawi\u0142a si\u0119 na miejscu nieco za wcze\u015bnie, a widz\u0105c, \u017ce Kota nie ma, wysz\u0142a z galerii, pozostawiaj\u0105c jednak po sobie bardzo intensywny zapach ci\u0119\u017ckich perfum. Jele\u0144ski pod\u0105\u017ca\u0142 za tym zapachem i odnalaz\u0142 j\u0105 na ulicy. Patrzy\u0142a na niego zdumiona, po czym powiedzia\u0142a mu, \u017ce dos\u0142ownie dzie\u0144 wcze\u015bniej narysowa\u0142a portret m\u0119\u017cczyzny do z\u0142udzenia przypominaj\u0105cy jego.
Ten portret do ko\u0144ca ich dni wisia\u0142 na \u015bcianie w ich paryskim mieszkaniu.
Nie przeszkadza\u0142 jej homoseksualizm Jele\u0144skiego, prze\u017cyli razem, we troje (z Leprim), prawie czterdzie\u015bci lat, zwi\u0105zani g\u0142\u0119bok\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, niegasn\u0105c\u0105 do ko\u0144ca ich dni. Spoczywaj\u0105 w jednym grobie, na wzg\u00f3rzu nad francusk\u0105 Loar\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Leonor Fini, by\u0142a malark\u0105, obdarzon\u0105 niezwyk\u0142\u0105 urod\u0105. Kobiet\u0105 wyzwolon\u0105, prowokatork\u0105 i celebrytk\u0105. Cz\u0119sto przypisywana do surrealist\u00f3w, cho\u0107 formalnie odmawia\u0142a przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do tej grupy. Romansowa\u0142a z Maksem Ernstem, przyja\u017ani\u0142a si\u0119 z Salvadorem Dalim i Gal\u0105, Picassem, Cartier-Bressonem. By\u0142a ulubienic\u0105 wielkich projektant\u00f3w mody: Diora, Rochas, Schiaparelli (zaprojektowa\u0142a s\u0142ynny flakon na perfumy). Podziwiana przez Geneta czy gwiazd\u0119 popu Madonn\u0119.<\/p>\n\n\n\n

<\/figure>\n\n\n\n

Urodzi\u0142a si\u0119 w 1907 roku w Buenos Aires. Matka by\u0142a W\u0142oszk\u0105, a ojciec Argenty\u0144czykiem. Gdy Leonor mia\u0142a mniej ni\u017c rok, matka z c\u00f3rk\u0105 uciek\u0142y od ojca tyrana do Triestu we W\u0142oszech. Madame Fini przebiera\u0142a c\u00f3rk\u0119 za ma\u0142ego ch\u0142opca gdy wychodzi\u0142y z domu, by ustrzec si\u0119 przed tropi\u0105cymi j\u0105 detektywami.

Maj\u0105c 13 lat Fini regularnie odwiedza\u0142a lokaln\u0105 kostnic\u0119, aby bada\u0107 ludzkie cia\u0142o. To do\u015bwiadczenie silnie wp\u0142yn\u0119\u0142o na jej postrzeganie postaci ludzkiej, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej uchwyci\u0142a w bardzo osobistym stylu, poprzez eteryczne, humanoidalne istoty, kt\u00f3re dzi\u015b s\u0105 rozpoznawalne jako jej styl.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Leonor Fini, The Crossroads of Hecate<\/em> | 1977\u20131978, Weinstein Gallery, San Francisco<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Przybywszy do Pary\u017ca w wieku 24 lat, obraca\u0142a si\u0119 w kr\u0119gach surrealist\u00f3w, inspirowa\u0142a si\u0119 ich tw\u00f3rczo\u015bci\u0105, a w\u015br\u00f3d swoich bliskich przyjaci\u00f3\u0142 zalicza\u0142a artyst\u00f3w tak legendarnych jak Salvador Dal\u00ed i Dora Maar. Jednak potwierdzi\u0142a swoj\u0105 pogard\u0119 dla lidera grupy, Andr\u00e9 Bretona, za jego mizoginistyczne postawy. Odmowa przez Fini formalnego przywi\u0105zania si\u0119 do trendu odzwierciedla jej pragnienie niezale\u017cno\u015bci i artystycznej autonomii.<\/p>\n\n\n\n

Fini pr\u00f3bowa\u0142a obali\u0107 role kobiety narzucone przez spo\u0142ecze\u0144stwo. Na swych obrazach nie przedstawia\u0142a kruchych, niewinnych i \u015bmiertelnych kobiet lecz boginie, inspirowane mitologi\u0105.
W swoich obrazach, kt\u00f3re uwa\u017cano zar\u00f3wno za erotyczne, jak i nieco przera\u017caj\u0105ce, Fini bada\u0142a dynamik\u0119 w\u0142adzy mi\u0119dzy m\u0119\u017cczyznami i kobietami. Hybrydyczno\u015b\u0107 sta\u0142a si\u0119 nadrz\u0119dnym tematem w jej obrazach i rysunkach. Cz\u0119sto u\u017cywa\u0142a sfinksa, kt\u00f3ry reprezentowa\u0142 pot\u0119\u017cn\u0105 lub autonomiczn\u0105 kobiet\u0119 i sta\u0142 si\u0119 dla niej czym\u015b w rodzaju alter ego. Fini wielokrotnie odwraca\u0142a surrealistyczne konwencje patriarchalne, maluj\u0105c kobiety na pozycjach w\u0142adzy, a m\u0119\u017cczyzn jako postacie pasywne, a czasem androgyniczne.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Night Express<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cho\u0107 znana g\u0142\u00f3wnie z malarstwa i grafik, Fini by\u0142a r\u00f3wnie\u017c utalentowan\u0105 projektantk\u0105 mody, kostium\u00f3w i scenografii. Zaprojektowa\u0142a tak\u017ce s\u0142ynny flakon perfum \u201eShocking\u201d dla firmy Schiaparelli. Stworzy\u0142a kostiumy do kilku spektakli teatralnych i operowych, posuwaj\u0105c si\u0119 nawet do konceptualizacji w\u0142asnego baletu \u201eLe R\u00eave de Leonor\u201d , do kt\u00f3rego choreografi\u0119 przygotowa\u0142 p\u00f3\u017aniej Frederick Asthon. Pod koniec \u017cycia po\u015bwi\u0119ci\u0142a si\u0119 pisaniu i ilustrowaniu powie\u015bci wielu pisarzy.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n\n\n\n

Fini pozosta\u0142a we Francji do ko\u0144ca \u017cycia, w towarzystwie swoich kochank\u00f3w Konstantego Aleksandra Jele\u0144skiego i Stanislao L\u00e8pri, ale tak\u017ce, a przede wszystkim ze swoimi ukochanymi kotami.
Zmar\u0142a w Pary\u017cu w 1996 roku.<\/p>\n\n\n\n

Dost\u0119pne prace Leonor Fini – ZOBACZ<\/a><\/p>\n\n\n\n

Dorota Hartwich \u201eGattora. \u017bycie Leonor Fini\u201d – PRZECZYTAJ<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Leonor Fini – czarodziejka, mistyczka, kobieta-kot. Malarka, prowokatorka i celebrytka.<\/p>","protected":false},"author":2,"featured_media":1349,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[17,16],"tags":[90,92,91,93],"class_list":["post-1347","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-malarstwo","category-accessories","tag-fini","tag-gattora","tag-leonorfini","tag-surrealizm"],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t